Седум луѓе кои во 2021 година решија да изградат сопствена компанија за вештачка интелигенција денес се меѓу најбогатите претприемачи во технолошкиот сектор.
Американската компанија Anthropic, позната по својот систем Claude, на 19 ноември 2026 година излезе на берзата со почетна цена од 83 долари по акција и проценета вредност од околу 1,5 билиони долари, односно 1.500 милијарди долари.
Берзанската понуда привлече огромен интерес од инвеститорите, а вредноста на акциите што ги поседуваат седумте основачи се проценува на приближно 140 милијарди долари.
Според пресметките на Ројтерс, секој од основачите располага со удел проценет на нешто помалку или нешто повеќе од 20 милијарди долари.
Сепак, станува збор претежно за богатство на хартија, чија вредност зависи од движењето на цената на акциите и ограничувањата за нивна продажба.
Кои се седумте луѓе зад Anthropic?
Компанијата ја основаа Дарио Амодеи, неговата сестра Даниела Амодеи, Том Браун, Сем Меккендлиш, Кристофер Ола, Џек Кларк и Џаред Каплан.
Сите седуммина имаат искуство во истражување и развој на вештачка интелигенција, а значаен дел од нив претходно работеа во OpenAI.
Дарио Амодеи, кој денес е извршен директор на Anthropic, претходно работел во Google, Baidu и OpenAI. Неговата сестра Даниела, претседателка на компанијата, има искуство во управување, операции и развој на организации.
Том Браун бил дел од истражувачките тимови што работеле на големи јазични модели, вклучително и GPT-3. Кристофер Ола е познат по истражувањата за разбирањето на внатрешното функционирање на невронските мрежи.
Останатите основачи имаат искуство во машинско учење, истражувачки политики и развој на напредни системи за вештачка интелигенција.
Нивната заедничка идеја била да создадат компанија во која безбедноста и контролата на напредните модели ќе бидат важен дел од развојот на технологијата.
Колку вреди уделот на секој основач?
Според проценките на Ројтерс базирани на цената од јавната понуда, вредноста на нивните удели е следнава:
| Основач | Проценета вредност на уделот |
|---|---|
| Дарио Амодеи | 20,07 милијарди $ |
| Том Браун | 20,00 милијарди $ |
| Сем Меккендлиш | 19,92 милијарди $ |
| Кристофер Ола | 19,90 милијарди $ |
| Џек Кларк | 19,83 милијарди $ |
| Џаред Каплан | 19,83 милијарди $ |
| Даниела Амодеи | 19,76 милијарди $ |
Извор: Reuters, 19 ноември 2026. Проценета вредност на акционерските удели, не готовински средства на располагање.
Вкупно, уделите на седуммината се проценуваат на околу 139,3 милијарди долари.
Тоа е извонредно зголемување на вредноста за компанија основана пред помалку од шест години.
Како Anthropic стана еден од најскапите технолошки бизниси?
Anthropic се развиваше во период на експлозивен раст на интересот за генеративната вештачка интелигенција.
Нејзиниот производ Claude се користи за пишување, програмирање, обработка на документи, анализа на информации и автоматизација на деловни процеси.
Компанијата доби значајни инвестиции од големи технолошки групации, меѓу кои Amazon и Google.
Според финансиските податоци објавени пред берзанското деби, приходите на Anthropic во првата половина од 2026 година достигнале 16,3 милијарди долари, наспроти 1,2 милијарди долари во истиот период претходната година.
Но, брзиот раст има висока цена.
Развојот на големи модели за вештачка интелигенција бара огромни инвестиции во компјутерски центри, чипови, електрична енергија и истражувачки кадар.
Anthropic пријавила и значителни загуби, вклучително и големи сметководствени корекции поврзани со финансиските договори.
Оттука, високата берзанска вредност се базира не само на постојните приходи, туку и на очекувањата за идниот раст на пазарот на вештачка интелигенција.
Седуммината ќе имаат контрола иако поседуваат помал дел од акциите
Еден од најинтересните аспекти на берзанското излегување е начинот на кој Anthropic ја организирала сопственичката и управувачката структура.
Според документите доставени до регулаторните институции, основачите добиваат посебна класа акции што им овозможува заедно да контролираат 50,1 отсто од гласачките права во компанијата.
Тоа значи дека нивното влијание врз клучните одлуки ќе биде значително поголемо од нивниот економски удел.
Anthropic има воспоставено и посебен механизам за долгорочна заштита на својата мисија, преку кој независно тело може да влијае врз составот на управниот одбор.
Оваа структура треба да овозможи развојот на компанијата да не биде целосно подреден на краткорочните финансиски интереси на инвеститорите.
Но, останува прашањето како ќе функционира во случаи кога интересите на акционерите и декларираните цели за безбедност на технологијата ќе се најдат во судир.
Дали вештачката интелигенција создава нов берзански балон?
Со вредност од околу 1.500 милијарди долари, Anthropic се приближува до пазарната капитализација на некои од најголемите компании во светот.
Толку високи проценки укажуваат на очекувањата дека вештачката интелигенција ќе стане основна инфраструктура за голем број индустрии.
Сепак, инвеститорите се соочуваат со прашањето колкав дел од тие очекувања ќе се претвори во одржлив профит.
За разлика од традиционалните софтверски компании, развојот и работењето на напредните системи за вештачка интелигенција бараат исклучително високи капитални вложувања.
Конкуренцијата истовремено се зголемува, а технолошките промени можат брзо да ја променат пазарната позиција на секоја компанија.
Затоа, берзанскиот успех на Anthropic е и тест за поширокиот пазар: дали инвеститорите правилно го проценуваат идниот економски потенцијал на вештачката интелигенција или плаќаат премногу за раст што допрва треба да се оствари?
Од седум истражувачи до 140 милијарди долари
Приказната на Anthropic покажува колку брзо денешната технолошка економија може да создаде огромно богатство.
За помалку од шест години, седумте основачи изградиле компанија чија берзанска вредност ја надминува вредноста на многу долгогодишни индустриски корпорации.
Но, нивното богатство останува тесно поврзано со успехот на една технологија која сè уште брзо се развива и за која финансиските, етичките и општествените последици не се целосно познати.
Рекордното берзанско деби на Anthropic затоа не е само приказна за седум нови технолошки милијардери, туку и за огромниот капитал, очекувањата и моќта што се концентрираат во индустријата за вештачка интелигенција.
