Еколошки криминал во Европа: Запленети 4.200 тони нелегален текстилен отпад шверцуван од Италија во Турција

Голема меѓународна операција на ОЛАФ и италијанските Карабинери откри добро разработена шема за шверц со текстилен отпад со цел избегнување на скапите трошоци за рециклирање. Додека Турција се соочува со тони лажно обележана синтетика, Франција бара уште построги ЕУ мерки против брзата мода.

Европските инспектори за борба против измами, во соработка со италијанските Карабинери и турските царински власти, открија и прекинаа голема шверцерска шема во која нелегално биле извезени 4.200 тони текстилен отпад од Италија во Турција. Според официјалните извештаи, оваа профитабилна операција била намерно дизајнирана за да се заобиколат строгите еколошки закони и да се избегнат високите трошоци за рециклирање. Истрагата, предводена од Европската канцеларија за борба против измами (ОЛАФ), се фокусирала на пратки со отпад кои содржеле екстремно високо ниво на акрилни влакна. Овие синтетички материјали можат да се задржат во природата и до 200 години и бараат софистицирани, скапи процеси за преработка, поради што шверцерите лажно ги означувале пратките со цел да ги прикажат како обичен материјал кој не подлежи на посебни рестрикции. Генералниот директор на ОЛАФ, Петр Клемент, истакна дека ваквите нелегални мрежи остваруваат огромна заработка на штета на природата и ја нагласи важноста на меѓународната соработка во сузбивањето на еколошкиот криминал.

Како што се продлабочувала заедничката истрага на терен во Турција, инспекторите наишле на уште поголеми количини нелегален отпад. Покрај првичните 4.200 тони, во магацин поврзан со турска фабрика за рециклирање биле пронајдени дополнителни 2.100 тони кои не биле во согласност со тамошните еколошки стандарди. Понатаму, во турското пристаниште Мерсин биле откриени уште 768 тони италијански текстилен отпад, исто така погрешно обележан и подготвен за нелегално фрлање на депонија. Како одговор на овие наоди, италијанските Карабинери спроведоа рација во деловен комплекс во Бреша поврзан со сомнителниот извоз, при што беа запленети погони на компанијата, флота камиони користени во шверцот и финансиски средства во вредност од приближно 12 милиони евра.

Овој случај ја отвори пошироката дебата за проблемот со текстилниот отпад во Европската Унија. Иако текстилниот сектор во ЕУ генерира огромен промет од 170 милијарди евра годишно и вработува околу 1,3 милиони луѓе, рециклирањето на облеката останува тешко и скапо. Податоците покажуваат дека Европа произведува околу 12,6 милиони тони ваков отпад годишно, а само една петтина се собира посебно за повторна употреба или рециклирање. Поради тоа, Европската комисија воведе нови регулативи со цел да се спречи лажното означување на отпадот како половна стока за извоз, давајќи му на ОЛАФ поголеми овластувања за следење на сомнителните пратки.

Паралелно со оваа акција, коалиција од пет земји-членки на ЕУ, предводена од Франција, започна координиран притисок врз Брисел за воведување драстични мерки против таканаречената ултра-брза мода (ultra-fast fashion). Во официјалниот документ доставен до Комисијата, овие пет влади предупредуваат дека експанзијата на овој бизнис модел – предводен од кинеските онлајн платформи како Shein и Temu – ги уништува еколошките цели на Унијата, ги преоптоварува системите за управување со отпад и поттикнува неодржливо потрошувачко однесување. Коалицијата бара засилен надзор над онлајн пазарите, воведување дополнителни даноци за увоз и воспоставување на систем за затворено циклично рециклирање, со цел да се стави крај на прекумерната потрошувачка која создава милиони тони отпад што често завршува на депониите во земјите од Глобалниот Југ.

е-Трн да боцка во твојот инбокс