Бројот на земји кои учествуваат во чешката иницијатива за набавка на муниција за Украина речиси се преполовил откако премиерот Андреј Бабиш повторно се врати на власт во декември, ветувајќи дека чешките граѓани нема да плаќаат за украинско оружје.
Според чешкиот претседател Петр Павел, поранешен командант на НАТО, иницијативата сега ја финансираат само девет држави, додека минатата година учествувале 18 земји.
Клучна иницијатива за Украина
Петр Павел предупреди дека намалената поддршка отвора сериозни прашања за иднината на проектот што го започна претходната проевропска влада на Чешка.
„Иницијативата и понатаму функционира, но нов проблем е што финансиски придонесуваат само девет земји членки“, изјави Павел за Financial Times.
Тој нагласи дека преку оваа иницијатива Украина добива до 50 проценти од целокупната муниција од голем калибар и дека таквата поддршка тешко може брзо да се замени. Прага од 2024 година организира снабдување на Киев со повеќе од четири милиони артилериски гранати со цел да се надоместат намалените украински резерви и да се одржи одбраната од руската инвазија.
Иднината на иницијативата ќе се разгледува на самитот на НАТО
Павел најави дека иднината на иницијативата ќе биде една од темите на самитот на НАТО кој треба да се одржи во јули во Анкара. Од кабинетот на претседателот не сакаа да откријат кои земји се повлекле од проектот.
Според западен воен претставник, Германија и неколку нордиски земји сè уште остануваат дел од иницијативата, но дел од партнерите сметаат дека е необично да финансираат проект кој, според нив, нема доволна поддршка од самата чешка влада.
Андреј Бабиш: Приоритет се чешките граѓани
Премиерот Андреј Бабиш изјавил дека неговата влада има приоритет да ги насочи ограничените јавни средства кон чешките граѓани, кои се погодени од високите цени на енергијата по конфликтот со Иран.
„Немаме пари, па средствата ги добиваме од други земји и потоа испорачуваме муниција“, изјавил Бабиш.
За време на минатогодишната изборна кампања тој се закануваше со целосно прекинување на иницијативата, критикувајќи ја поради наводен недостаток на транспарентност и сомнежи околу улогата на компанијата Czechoslovak Group (CSG).
Производителот на муниција: Иницијативата не е мртва
Czechoslovak Group, еден од најголемите европски производители на муниција, беше главен партнер на чешката влада во набавката и обновата на артилериски гранати од земји надвор од НАТО. Сопственикот и извршен директор на компанијата, Михал Стрнад, изјави дека новата администрација оставила неизвесност околу проектот неколку месеци по преземањето на власта.
Сепак, тој смета дека е прерано да се заклучи дали Украина оваа година ќе добие помалку гранати од западните сојузници.
„Некои земји донатори едноставно решија повеќе да не ја финансираат иницијативата и сега купуваат директно од нас или од други добавувачи“, изјави Стрнад.
Тој додаде дека иницијативата „не е мртва, туку само функционира побавно“.
