Европската статистичка служба Евростат објави сеопфатна анализа на цените на електричната енергија и природниот гас за домаќинствата во Европската Унија. Извештајот покажува дека по бурниот период на енергетска криза, пазарот влегува во фаза на дивергенција, каде даночните политики и државните субвенции играат клучна улога во финалната цена што ја плаќаат граѓаните. Додека просечните цени на ниво на ЕУ покажуваат знаци на смирување, геополитичките влијанија и локалната инфраструктура сè уште диктираат високи трошоци во одредени региони.
Германија и Данска на врвот по скапа струја
Според рангирањето, домаќинствата во Германија и Данска продолжуваат да плаќаат највисоки цени за електрична енергија, што главно се должи на високите еколошки такси и даноци вклучени во сметките. Овие земји, иако се лидери во транзицијата кон зелена енергија, го префрлаат најголемиот дел од трошоците за мрежна надградба врз крајните потрошувачи. На спротивниот крај на табелата се земјите од Југоисточна Европа и Унгарија, каде цените се вештачки одржувани на пониско ниво преку директни државни интервенции и замрзнување на тарифите.
Природниот гас најевтин во Унгарија и Хрватска
Во секторот на природниот гас, разликите се уште поизразени. Унгарија останува земја со најниски цени за гас во ЕУ благодарение на долгорочните договори и специфичните регулативи, додека Хрватска исто така се наоѓа во групата со подостапни енергенси. Најскап гас плаќаат граѓаните на Шведска и Холандија, каде фокусот е ставен на дестимулирање на користењето фосилни горива преку екстремно високи акцизи. Овие податоци сугерираат дека енергетската сиромаштија останува сериозен предизвик за посиромашните членки, дури и кога номиналните цени се пониски.
Влијанието на даноците врз финалната сметка
Евростат нагласува дека уделот на даноците и давачките во вкупната цена на струјата варира од само 10% во некои земји до речиси 50% во други. Оваа неконзистентност го отежнува создавањето на заеднички енергетски пазар и предизвикува незадоволство кај бизнис секторот во високооданочените држави. Аналитичарите предвидуваат дека во наредниот период, со постепеното укинување на кризните мерки за помош, јазот меѓу државите дополнително ќе се зголеми, што ќе бара нова координирана акција од Брисел за заштита на најранливите категории потрошувачи.