Кафето за многумина е првиот утрински ритуал, но за оние на кои кофеинот им носи нервоза, забрзано срце или чувство на внатрешен немир, мачата сè почесто се споменува како понежна алтернатива. Овој зелен пијалак не ветува чудо, но нуди поинаков тип на будење: помалку нагло, повеќе фокусирано и со чувство на смирена енергија.
Мача е прав од млади листови зелен чај од растението Camellia sinensis. За разлика од класичниот зелен чај, кај мачата се консумира целиот лист во прав, што значи дека во шолјата завршуваат повеќе активни соединенија. Меѓу нив најчесто се издвојуваат Л-теанин и EGCG, состојки што се поврзуваат со опуштање, концентрација и намалување на оксидативниот стрес.
Токму Л-теанинот е причината зошто мачата се разликува од кафето. Тој е аминокиселина што може да поттикне чувство на смиреност без поспаност. Истражувања покажуваат дека Л-теанинот може да помогне во намалување на стресот и да ја поддржи концентрацијата, но експертите предупредуваат дека резултатите варираат и дека не треба да се третира како замена за медицинска помош при анксиозност.
Иако мачата содржи кофеин, ефектот обично не е ист како кај кафето. Кофеинот од кафето брзо го стимулира нервниот систем и кај дел од луѓето може да предизвика немир, тресење или нагло паѓање на енергијата. Кај мачата, комбинацијата на кофеин и Л-теанин почесто се опишува како „смирена будност“ – доволно енергија за фокус, но без силниот скок што многумина го чувствуваат по еспресо.
Некои студии покажуваат дека редовното консумирање мача може да има позитивен ефект врз чувството на стрес и анксиозност. Во едно истражување, учесници кои пиеле мача 15 дена имале намалени показатели на анксиозност и физиолошки стрес во споредба со плацебо група. Други истражувања, пак, сугерираат дека мачата може да помогне во одржување на вниманието по психолошки стрес.
За најдобар ефект, мачата најчесто се подготвува како топол или ладен пијалак, со вода што не е врела, бидејќи високите температури можат да влијаат врз дел од корисните соединенија. Една до две чаши дневно се сметаат за вообичаена количина, но луѓето чувствителни на кофеин, бремените жени, лицата со срцеви тегоби или оние што земаат терапија треба претходно да се консултираат со лекар. Мачата може да биде убав утрински ритуал, но не е лек – таа е само помирен начин денот да почне со зелена енергија.
