Земјата не е статична сфера. Нејзиниот физички облик постојано, иако речиси незабележливо, се менува под влијание на движењето на масите на планетата. Ново истражување покажува дека овој процес во последните децении се забрзува, а една од главните причини е топењето на мразот на половите.
Студијата ја објави геологот Кристофер Коцакис од Аристотеловиот универзитет во Солун во списанието „Journal of Geophysical Research: Solid Earth“. Во истражувањето се анализирани податоци од глобалната мрежа на станици на Глобалниот навигациски сателитски систем, собрани во периодот од 1997 до 2015 година.
Мерењата покажуваат дека меѓу 1997 и 2000 година поларните подрачја се издигнувале со брзина од околу 0,5 милиметри годишно. До 2015 година, таа брзина се удвоила и достигнала околу еден милиметар годишно. Со други зборови, делови од Земјината кора во близина на половите постепено се издигнуваат, додека подрачјата околу екваторот истовремено се спуштаат.
Што се случува со мразот?
Главниот фактор е губењето на огромни количества ледена маса на Гренланд и Антарктикот. Кога мразот се топи, огромниот товар што со илјадници години ја притискал Земјината кора исчезнува. Како реакција, кората почнува постепено да се издигнува – процес познат како постглацијално издигнување. Но, промената не завршува на половите.
Водата што настанува со топењето на мразот се прераспределува низ светските океани. Така, масата се преместува кон пониските географски широчини, каде што дополнителната тежина влијае врз океанското дно.
Токму оваа комбинација на издигнување во поларните региони и спуштање во други делови од планетата доведува до мерливи промени во обликот на цврстата Земја.
Земјата станува малку „помалку сплескана“
Еден од интересните заклучоци на истражувањето е дека цврстиот дел од планетата станува малку помалку сплескан.
Земјата и онака не е совршена топка. Поради својата ротација, таа е благо сплескана на половите и поширока околу екваторот. Сега, поради прераспределбата на масата и топењето на мразот, оваа форма постепено се менува. Истовремено, сепак, се менува и гравитационото поле на планетата, односно геоидот. Поради прераспределбата на водата, геоидот покажува поинаква динамика од онаа на цврстиот дел од Земјата.
Токму затоа, научниците нагласуваат дека ниту едно мерење само по себе не ја дава целата слика. За да се разберат промените што се случуваат на планетата, потребно е да се комбинираат различни видови мерења – од движењето на Земјината кора до промените во гравитацијата и распределбата на водата.
Истражувањето покажува дека климатските промени не влијаат само врз температурата, морското ниво и ледниците. Топењето на мразот ја менува и самата распределба на масата на планетата, а со тоа – постепено и мерливиот облик на Земјата.
