Бубрезите секој ден вршат тивка, но клучна работа: ја филтрираат крвта, ги исфрлаат отпадните материи, ја регулираат рамнотежата на течности и електролити и помагаат во контролата на крвниот притисок. Токму затоа исхраната е важен дел од грижата за нивното здравје, особено кај луѓе со висок крвен притисок, дијабетес или веќе утврдени бубрежни проблеми.
Националниот институт за дијабетес и дигестивни и бубрежни болести препорачува кај хронична бубрежна болест да се избираат свежи, замрзнати или конзервирани зеленчуци без додадена сол, сосови и зачини, а конзервираната храна да се исцеди и исплакне за да се намали внесот на натриум.
Цвекло за крвен притисок, но со внимание
Цвеклото е богато со природни нитрати, кои во организмот се претвораат во азотен оксид, соединение што помага во ширење на крвните садови и може да придонесе за подобра регулација на крвниот притисок. Содржи и беталаини, антиоксиданси што се поврзуваат со намалување на оксидативниот стрес и воспалителните процеси.
Но кај бубрежни болести не секоја намирница одговара на секого. National Kidney Foundation го наведува цвеклото меѓу зеленчуците со повисок калиум, што значи дека кај лица кои треба да го ограничат калиумот, количината треба да се договори со лекар или нутриционист.
Брокула, карфиол и зелка како добри сојузници
Купусестиот зеленчук, како брокула, карфиол и зелка, често се препорачува како дел од исхрана богата со растителни намирници. Тие содржат соединенија како глукозинолати и сулфорафан, кои се поврзуваат со антиоксидативно и противвоспалително дејство.
Карфиолот е особено практичен избор затоа што често се користи како замена за компир, кој кај дел од бубрежните пациенти може да биде проблематичен поради калиумот. Може да се подготви како пире, да се пече со малку маслиново масло или да се додаде во лесни оброци.
Црвена пиперка, лук и кромид наместо сол
Црвената пиперка е зеленчук што често се вклучува во „kidney-friendly“ исхрана бидејќи е богата со витамин C и антиоксиданси, а има релативно малку калиум и фосфор. DaVita ја наведува црвената пиперка како еден од добрите избори за лица со бубрежна болест, со ниска содржина на натриум, калиум и фосфор во порција од половина чаша.
Лукот и кромидот, пак, се корисни затоа што ѝ даваат вкус на храната без да се додава многу сол. Ова е важно бидејќи висок внес на натриум може да го зголеми крвниот притисок и дополнително да ги оптовари бубрезите. NIDDK препорачува користење зачини, билки, лимонов сок и други алтернативи без натриум наместо сол.
Боранија како лесен избор
Боранијата е уште еден зеленчук што често се смета за добар избор кај лица кои треба да внимаваат на калиумот. Содржи вода и влакна, лесно се комбинира со други намирници и може да се готви на пареа, да се пече или да се подготви со малку маслиново масло и лук.
Сепак, најважно е бубрежната исхрана да не се води по општи листи од интернет. Кај хронична бубрежна болест, потребите се менуваат според фазата на болеста, лабораториските резултати, крвниот притисок, терапијата и тоа дали пациентот е на дијализа. National Kidney Foundation посочува дека со намалување на функцијата на бубрезите, може да биде потребно ограничување на фосфор и калиум, а планот најдобро се прилагодува со лекар или ренален нутриционист.
Зеленчукот може да биде силен сојузник за бубрезите, но кај бубрежни проблеми клучот не е само „што е здраво“, туку што е соодветно за конкретниот човек.
