Токму затоа, прашањата колку се безбедни пензиските заштеди, кој управува со нив и што се случува кога инвестициите носат загуби се особено важни за идните пензионери.

Агенцијата за супервизија на капитално финансираното пензиско осигурување (МАПАС) денеска излезе со соопштение во кое објаснува како функционира вториот пензиски столб и кои механизми постојат за заштита на парите на осигурениците.

Парите се на лична сметка, но се инвестираат

За разлика од првиот пензиски столб, кој функционира врз принципот на генерациска солидарност, вториот столб се заснова на индивидуална капитализација.

Тоа значи дека дел од задолжителниот пензиски придонес се уплаќа на индивидуална сметка на осигуреникот. Средствата потоа се инвестираат, а на сметката се евидентираат уплатите и остварените приноси, намалени за законски утврдените надоместоци.

Висината на идната заштеда зависи од тоа колку долго се уплаќале придонеси, колкави биле уплатите и какви резултати оствариле инвестициите.

Што ако пензиското друштво има финансиски проблеми?

МАПАС нагласува дека средствата на членовите не се сопственост на пензиските друштва.

Тие се законски одвоени од имотот на друштвата што управуваат со нив и се чуваат кај посебни банки чувари на имот.

Ова значи дека парите на осигурениците не се дел од сопствениот имот на пензиското друштво.

Сепак, ваквата заштита не значи дека вредноста на пензиските заштеди не може да се намали поради неповолни движења на финансиските пазари.

МАПАС признава дека идните приноси не се гарантирани

Во соопштението се посочува дека вредноста на инвестициите зависи од економските услови и финансиските пазари.

Затоа, приносите во одредена година не се доволен показател за успешноста на пензискиот фонд, а идните приноси не можат однапред да се гарантираат.

Агенцијата објаснува дека резултатите треба да се оценуваат на подолг рок, бидејќи вториот пензиски столб е наменет за акумулација на средства во текот на целиот работен век.

Се подготвува нов модел: Три начини на инвестирање на пензиските пари

Една од најзначајните најавени промени е воведувањето три инвестициски портфолија:

• Растечко портфолио – со поголема изложеност на инвестиции што можат да донесат повисоки приноси, но и повисок ризик.
• Балансирано портфолио – со комбинација на инвестиции и умерено ниво на ризик.
• Конзервативно портфолио – со акцент на ограничување на инвестицискиот ризик.

Намерата е инвестициската стратегија да се приспособува на возраста на осигуреникот и времето што му останува до пензионирање.

Моделот засега е предлог, а неговата примена ќе зависи од усвојувањето и стапувањето во сила на законските измени.

Колку навистина ќе добијат идните пензионери?

Иако МАПАС детално ги објаснува механизмите за заштита, во соопштението нема конкретни пресметки за тоа колкава пензија може да очекува осигуреник кој уплаќал придонеси 20, 30 или 40 години.

Не се наведени ниту конкретни податоци за просечните акумулирани заштеди по осигуреник, остварените приноси во последните години или износите што пензиските друштва ги наплатуваат преку надоместоци.

Токму овие податоци би им овозможиле на граѓаните подобро да проценат како се управува со нивните пари и што реално можат да очекуваат по пензионирањето.