Според професорот по медицина и нутриционистички истражувач на Универзитетот Стенфорд, Кристофер Гарднер, клучот за долгорочно здрави навики не е совршенството, туку рамнотежата. Токму затоа, правилото 80/20 може да биде практичен пристап за луѓето што сакаат да се хранат подобро, без да бидат опседнати со секој оброк.
Во време кога социјалните мрежи се преплавени со совети за детоксикација, строги режими на исхрана и намирници што наводно треба целосно да се исфрлат од менито, едноставноста станува сè поважна. Наместо поделба на храната на „добра“ и „лоша“, експертите сè почесто нагласуваат дека е поважно како се храниме во подолг временски период, отколку што јадеме во еден конкретен ден.
Правилото 80/20 се заснова на едноставна идеја: поголемиот дел од исхраната, приближно 80 проценти, треба да се состои од нутритивно квалитетна храна, додека останатите 20 проценти оставаат простор за омилените задоволства.
Тоа значи дека зеленчукот, овошјето, интегралните житарки, мешунките, јаткастите плодови и квалитетните извори на протеини треба да бидат основата на секојдневното мени. Но, повремено парче пица, чоколадо или десерт не мора да се доживува како неуспех.
Ваквиот пристап може да помогне да се избегне циклусот на строги ограничувања, краткотрајно придржување кон диета и враќање на старите навики.
Гарднер, кој со години го истражува влијанието на различните начини на исхрана врз здравјето, нагласува дека квалитетот на храната има поголемо значење од следењето на краткотрајните нутриционистички трендови.
Во интервју за „Гардијан“, објавено на 14 октомври, тој посочува дека подобрата исхрана не бара совршенство и дека луѓето можат да направат значителни промени без целосно да се откажат од храната во која уживаат.
Еден од најкорисните совети е вниманието да се насочи кон она што треба да се додаде во исхраната, наместо постојано да се размислува што треба да се исфрли. На пример, наместо веднаш да се откажете од тестенините, можете да додадете повеќе зеленчук, мешунки или салата. Наместо да прескокнувате оброци, подобро е да се погрижите тие да содржат доволно хранливи материи.
Добар почеток може да биде и замената на дел од рафинираните житарки со интегрални, почесто консумирање грав, леќа и наут, како и избор на вода наместо засладени пијалаци.
Важен дел од здравиот начин на исхрана е и флексибилноста. Ако во текот на неделата најчесто јадете разновидни и хранливи оброци, една вечера со пријателите или парче роденденска торта нема да ги поништи вашите напори.
Сепак, правилото 80/20 не треба да се сфати како математичка формула што мора строго да се пресметува. Нема потреба да броите колку точно оброци припаѓаат во едната, а колку во другата категорија. Неговата цел е да поттикне одржливи навики, а не да создаде уште едно правило што предизвикува стрес.
Нутриционистите предупредуваат и дека здравата исхрана не треба да се сведува само на телесната тежина. Разновидната храна е важна за здравјето на срцето, регулирањето на шеќерот во крвта, нормалното функционирање на дигестивниот систем и обезбедувањето енергија во текот на денот.
Особено значење има внесувањето растителни влакна, кои се присутни во зеленчукот, овошјето, интегралните житарки и мешунките. Тие придонесуваат за подобро варење и можат да помогнат во регулирањето на холестеролот и шеќерот во крвта.
За луѓето што досега не обрнувале многу внимание на исхраната, експертскиот совет е промените да започнат постепено. Наместо преку ноќ да се воведе целосно нов режим, доволно е најпрво да се подобри појадокот, да се додаде зеленчук во ручекот или да се заменат дел од секојдневните грицки со овошје и јаткасти плодови.
Ваквите мали промени полесно стануваат долгорочна навика отколку радикалните диети што бараат постојано откажување.
Секако, луѓето со одредени здравствени состојби, алергии или специфични нутритивни потреби треба да ја приспособат исхраната според медицинските препораки.
Најважната порака е дека здравата исхрана не е тест на дисциплина што мора да го положите секој ден. Таа е збир од навики што се градат со текот на времето. Не мора секој оброк да биде совршен за начинот на кој се храните да биде добар за вашето здравје.
