Рафинеријата „Окта“ повторно влегува во фокусот на домашната енергетска безбедност поради глобалните најави за можен недостиг на дизел-гориво. Индустрискиот комплекс крај Скопје нема преработено ниту еден барел сурова нафта од 2012 година, функционирајќи исклучиво како трговски и складишен центар. Најавената техничка проценка на инсталациите треба да покаже дали застарената опрема воопшто може безбедно да се рестартира, под кои економски услови и во кој временски рок.
Предупредувањата од Меѓународната агенција за енергетика за потенцијални нарушувања во глобалниот синџир на снабдување со дизел ги ставија на маса сите домашни резервни опции. Во моментов македонскиот пазар целосно зависи од увоз на готови нафтени деривати, што го прави ранлив на надворешни ценовни шокови и логистички прекини. Домашните резерви и законската обврска на трговците за петдневни оперативни залихи засега гарантираат стабилност, но долгорочната изложеност на регионалните движења наметнува потреба од сопствен преработувачки капацитет.
Погоните во Миладиновци мируваат повеќе од една деценија. Токму затоа, раководството на компанијата започнува сеопфатна техничка ревизија за да утврди во каква кондиција се коморите за дестилација, сигурносните вентили и цевководниот систем. Клучниот логистички адут е продуктоводот што ја поврзува рафинеријата со солунското пристаниште, кој по долги години правни и технички застои повторно е оспособен за транспорт на течни горива. Пренамената на оваа линија за дотур на сурова нафта претставува основа без која какво било индустриско производство би било неостварливо.
Рестартирањето на рафинериски систем по четиринаесет години не е прашање на обично притискање копче, туку на строги меѓународни протоколи. Покрај машинската исправност, производството на дизел денес бара усогласеност со драстично построги еколошки норми и европски стандарди за квалитет на горивата во споредба со 2012 година. Тоа подразбира големи капитални вложувања во филтри, катализатори и системи за пречистување на отпадните гасови, пред сè за заштита на воздухот во скопската котлина. Одлуката на грчкиот сопственик „Хеленик петролеум“ ќе се сведе исклучиво на математика: дали профитната маржа од локалната преработка може да ги оправда десетиците милиони евра потребни за модернизација.
