Со почетокот на учебната година повторно започнува и сезоната на настинки. Децата се враќаат во училишните клупи, поминуваат повеќе време во колективи, а вирусите полесно се шират. Тогаш повторно се поставува истото прашање: дали витаминот Ц и цинкот навистина можат да помогнат настинката да помине побрзо?

Одговорот е нешто посложен од едноставно „да“ или „не“.

Витаминот Ц не ја спречува настинката, но може малку да ја скрати

Голем број истражувања покажуваат дека редовното земање витамин Ц не спречува настинка кај просечната здрава личност. Сепак, кај луѓето кои редовно внесуваат витамин Ц, настинката во просек може да трае нешто пократко. Ефектот е релативно мал, но статистички забележлив.

Тоа значи дека витаминот Ц не треба да се гледа како средство кое ќе ја „сопре“ настинката веднаш штом ќе се појават првите симптоми. Поголема корист може да има кај луѓе кои се изложени на екстремен физички напор или студ, кај кои редовниот внес на витамин Ц може да има посилен заштитен ефект.

Најдобар начин за внесување на витамин Ц сепак останува разновидната исхрана. Црвените и зелените пиперки, кивито, цитрусното овошје, зелката и други овошја и зеленчуци се добри природни извори.

Цинкот е најкорисен ако се земе веднаш

Кај цинкот резултатите се нешто поинакви. Некои студии покажуваат дека препаратите со цинк, доколку се земат во првите 24 часа од појавата на симптомите, може да го скратат времетраењето на настинката за приближно еден до два дена. Можно е да имаат и одреден ефект врз симптомите како кивање, течење на носот и болка во грлото.

Но, времето е важно. Ако со земањето се почне неколку дена по појавата на симптомите, ефектот е многу помал или воопшто не е забележлив.

Важно е и да не се претпоставува дека поголема количина цинк значи и поголем ефект. Прекумерниот внес може да предизвика несакани ефекти и да биде штетен. Особено кај децата, дозирањето на суплементите треба да се усогласи со возраста и со препораките на лекар или фармацевт.

Суплементите не се замена за исхраната

Витаминот Ц и цинкот имаат важна улога во нормалното функционирање на организмот, но тоа не значи дека секој човек има потреба од дополнителни суплементи. Ако исхраната е разновидна и нема утврден недостаток, дополнителното земање витамини и минерали не мора да донесе дополнителна корист.

Кај децата ова е особено важно. Суплементите не треба да се даваат автоматски при секое кивање или течење на носот, а препаратите наменети за возрасни не треба да се користат за деца.

Што навистина помага при настинка?

Во најголем број случаи настинката поминува сама за неколку дена. Најважни се одмор, доволно течности и соодветна исхрана. Топлите напитоци можат да го олеснат чувството на затнат нос и болката во грлото, а медот може да помогне при кашлица кај деца постари од една година.

Исто така, редовното миење на рацете е една од наједноставните мерки за намалување на ширењето на респираторните вируси, особено по престој во училиште, градинка или други колективи. Добриот сон исто така е важен за нормалното функционирање на имунолошкиот систем.

Кога настинката бара лекарска проценка?

Вообичаената настинка најчесто не е опасна, но кај малите деца симптомите понекогаш можат да бидат посилни. Лекарска консултација е потребна ако детето има отежнато дишење, изразена малаксаност, знаци на дехидратација, висока или продолжена температура, ако симптомите значително се влошуваат или ако состојбата не се подобрува.

Витаминот Ц и цинкот можат да имаат ограничена корист во одредени ситуации, но не се магично решение за настинката. Најважни остануваат разновидната исхрана, сон, хидратација и добрите хигиенски навики.