Дата-центрите во кои се развива и користи вештачката интелигенција трошат сè повеќе електрична енергија, што отвора сериозни прашања за нивното влијание врз животната средина. Но, според експерти од финансискиот сектор, нивниот придонес кон глобалните емисии сè уште не е меѓу најголемите двигатели на климатските промени.
Брзиот развој на вештачката интелигенција доведе до експлозивен раст на потребата од компјутерска инфраструктура. Големите дата-центри бараат огромни количини електрична енергија за напојување на серверите, но и за нивно ладење.
Тоа веќе станува важна тема за инвеститорите, енергетските компании и локалните заедници во областите каде што се градат нови дата-центри.
Сепак, според Анекит Шах, директор за стратегија за одржливост и енергетска транзиција во американската финансиска компанија Џефрис, влијанието на растот на дата-центрите не треба да се преувеличува во однос на пошироката климатска слика.
„Климатските промени подразбираат намалување на околу 50 милијарди тони емисии на стакленички гасови до нула и затоа мора правилно да разбереме што ги предизвикува. Растот на побарувачката од дата-центрите всушност не е меѓу првите пет“, изјави Шах во пресрет на Неделата на климата во Њујорк.
Вештачката интелигенција сепак има енергетски проблем
Тоа не значи дека влијанието на ВИ врз енергетскиот систем е занемарливо.
Обуката и работата на големите модели бараат моќни процесори, а нивната потрошувачка расте со зголемувањето на бројот на корисници и комплексноста на системите.
Покрај самите сервери, дата-центрите бараат електрична енергија и за системите за ладење. Во региони каде што електричната енергија сè уште во голема мера се произведува од јаглен или природен гас, зголемената потрошувачка може индиректно да значи и поголеми емисии.
Токму затоа инвеститорите сè почесто следат каде се градат дата-центрите, од какви извори добиваат електрична енергија и дали дополнителната побарувачка ја зголемува потребата од нови фосилни капацитети.
Но климатската сметка е многу поширока
Главната порака на експертите е дека дебатата за енергетската цена на вештачката интелигенција не треба да го помести фокусот од секторите што денес произведуваат многу поголеми количини стакленички гасови.
Енергетиката, транспортот, индустријата, производството на материјали и земјоделството остануваат клучни делови од глобалната климатска равенка.
Затоа прашањето не е само колку електрична енергија ќе трошат идните системи за вештачка интелигенција, туку и од каде ќе доаѓа таа енергија.
Ако дополнителната побарувачка биде покриена со обновливи извори и почиста електроенергетска инфраструктура, климатскиот ефект може да биде различен од сценариото во кое новите дата-центри зависат од електрична енергија произведена од фосилни горива.
Истовремено, самата ВИ може да се користи и како алатка за климатската транзиција – од оптимизација на електроенергетските мрежи и прогнозирање на производството од сонце и ветер до поефикасно управување со индустриските процеси.
Токму затоа, наместо прашањето дали вештачката интелигенција е „климатски проблем“, сè поважно станува прашањето каква енергетска инфраструктура ќе ја напојува нејзината експанзија.
