Сте вечерале, сити сте, а половина час подоцна веќе ги пребарувате кујнските полици. Ако ова ви звучи познато, не сте единствени. Истражувањата покажуваат дека речиси секој трет човек грицка секоја вечер по вечерата, а кај младите на возраст од 18 до 24 години дури четворица од петмина не можат да одолеат.

Нутриционистите предупредуваат дека ова не е безопасна навика. Доказите покажуваат дека колку повеќе храна јадеме во двата часа пред спиење, толку се поголеми шансите за зголемување на телесната тежина и дебелина.

Иако за време на спиењето најдолго сме без храна, истражувањата покажуваат дека апетитот природно е најсилен навечер, речиси без оглед на тоа колку сме јаделе претходно во текот на денот. Клучна улога има грелинот, познат како „хормон на гладта“, чие ниво е генерално повисоко во подоцнежните часови.

Грелинот се намалува по оброците, но тоа во поголема мера се случува само по првиот оброк во денот, а не по ручекот или вечерата. Важно е и што јадеме, бидејќи оброците богати со протеини, влакна и поголем волумен нè држат сити подолго. Кога вечерата не е доволно хранлива, подоцна доаѓа до пад на енергијата, по што посегнуваме по грицки.

Кај некои луѓе причина е стравот дека ќе се разбудат гладни среде ноќ, а голема улога има и навиката. Ако грицкаме постојано во иста средина, самата околина почнува да предизвикува желба за храна. Ако некој обично грицка пред телевизор, самото вклучување на телевизорот може да го натера да посака нешто за јадење.

Навечер не расте само чувството на глад. Расте и желбата за калорична храна, која ја поттикнува системот за награда во мозокот, а не вистинската потреба од енергија. Навечер повеќе ни се допаѓа и повеќе ја посакуваме масната храна, а таа желба за задоволство може да ги надвладее сигналите за ситост.

Затоа, дури и по обилна вечера, храната богата со шеќер, маснотии или сол продолжува да ги активира центрите за награда во мозокот. Кога ќе се најдете пред кутијата со бисквити во девет навечер, тоа не мора да значи дека немате волја. Едноставно, биологијата не е на ваша страна.

Дали грицкањето го попречува сонот, засега не е сосема јасно. Сигурно е дека обилниот оброк доцна навечер влијае врз варењето и врз природната подготовка на телото за спиење. Постојат и одредени докази дека храната богата со рафинирани јаглехидрати и додаден шеќер, како белиот леб, белиот ориз, бисквитите и колачите, може да биде поврзана со полош сон.

Научниците претпоставуваат дека тоа се должи на поголемите осцилации на шеќерот во крвта и на промените во хормоните што го регулираат сонот и апетитот. Сепак, тешко е да се утврди што е причина, а што последица. Недоволниот сон ги зголемува апетитот и желбата за калорична храна, па луѓето што лошо спијат можеби почесто посегнуваат по слатко. Експертите сметаат дека луѓето можеби различно реагираат на различна храна пред спиење.

Ако сакате да грицкате поздраво, прво треба да откриете што ве тера на тоа. Ако сте навистина гладни, може да помогне претходните оброци да бидат поситни. Ако грицкањето е повеќе навика, помага промената на рутината и однапред планираните закуски. Јадењето пред телевизор, на пример, може да доведе до поголеми порции, бидејќи помалку внимаваме колку сме изеле.

Експертите сепак не советуваат вечерното грицкање целосно да се забрани. Разумна порција од нешто што ви причинува задоволство е многу поодржливо решение од строгите забрани. Добро е при рака да имате здрави опции, како овошје, јогурт и јаткасти плодови, а и малку чоколадо од време на време не е крај на светот.

Трикот е здравиот избор да стане правило. Ако храната што ја посакувате не е постојано во кујната, а здравата опција е, многу е поверојатно дека ќе посегнете по поздравата.