Европратеникот и известувач за Северна Македонија во Европскиот парламент, Томас Вајц, изјави дека постои видлив напредок во односите меѓу Скопје и Софија и дека двете страни конечно започнале дијалог. „Луѓето кои претходно не разговараа меѓу себе, сега почнаа да разговараат“, рече Вајц, додавајќи дека Европската Унија треба да го поддржи процесот на градење доверба меѓу двете земји. Според него, заедничката цел на двете држави – економска соработка, културна размена и европска интеграција – е многу поважна од билатералните несогласувања.

Уставните измени остануваат клучен услов

Вајц повтори дека главниот услов за формален почеток на преговорите со ЕУ останува спроведувањето на уставните измени, вклучително и внесување на дел од малцинствата во Уставот. Тој нагласи дека ова не е нов услов, туку дел од веќе постоечката преговарачка рамка, договорена во претходниот период. Во својата изјава, европратеникот истакна и дека постои разбирање за загриженоста во Скопје дека по еден услов може да следат нови, поради што е важна предвидливоста на процесот.

На прес-конференцијата по усвојувањето на Извештајот за напредокот, Вајц оцени дека земјата има постигнато напредок, иако тој е побавен во споредба со некои други држави од регионот. Тој посочи дека Северна Македонија е усогласена со надворешната и безбедносната политика на Европската Унија и е членка на НАТО, што според него е значаен безбедносен фактор за регионот.

Каде ЕУ гледа слабости?

Во извештајот се наведуваат повеќе области каде што се потребни дополнителни реформи владеење на правото, независност на судството, слобода на медиумите, заштита на животната средина, малцински права и родова еднаквост и заштита од насилство.

Иако има напредок, Вајц нагласи дека реформите мора да продолжат со поголем интензитет.

Дијалогот со Бугарија како сигнал за поместување

Посебен акцент тој стави на подобрената комуникација меѓу Северна Македонија и Бугарија. Според него, тоа е позитивен сигнал бидејќи отвора простор за намалување на тензиите и фокусирање на заедничките европски цели.

„Постои разбирање дека заедничката цел е поголема од билатералните недоразбирања“, истакна Вајц.

Што значи ова за европскиот пат?

Европратеникот смета дека пристапниот процес може да се одблокира штом се исполнат уставните измени, а Европската Унија би можела веднаш да ги започне преговорите по кластери. Тој исто така повика на реформи во начинот на одлучување во ЕУ, вклучително и премин од консензус кон квалификувано мнозинство, за да се забрза процесот на проширување.

Според Вајц, клучната порака е дека дијалогот меѓу Скопје и Софија конечно е започнат и треба да се зајакне, но европскиот пат на Северна Македонија останува условен со политички и уставни реформи што сè уште треба да се исполнат.