Најмалку 35.000 повеќе луѓе починале во Европа за време на четирите последователни и рекордни топлотни бранови ова лето, во споредба со бројот што би се очекувал во вообичаени услови. Станува збор за прелиминарни податоци кои опфаќаат помалку од половина од европските земји.

Само во Германија, Франција и Шпанија веќе се регистрирани повеќе од 25.000 дополнителни смртни случаи. Експертите предупредуваат дека вкупниот број значително ќе се зголеми откако ќе бидат обработени и податоците за август.

Топлотните бранови што ја зафатија западна Европа од мај наваму урнаа историски температурни рекорди на стотици метеоролошки станици. Франција го регистрираше најтоплиот ден според националната просечна температура откако постојат мерења.

Во Германија рекордите беа надминувани три дена по ред кон крајот на јуни, кога 46 метеоролошки станици измерија температури повисоки од 40 Целзиусови степени. Во Шпанија, пак, температурите подолг период се задржуваа над 42 степени.

Научниците посочуваат дека глобалното затоплување предизвикано од човековите активности ги прави ваквите екстремни временски појави почести и поинтензивни.

Германија со најголем број жртви

Највисока смртност досега е регистрирана во Германија. Според процената на Институтот за јавно здравје „Роберт Кох“, од 6 април до 9 август во земјата биле забележани околу 14.000 смртни случаи поврзани со високите температури.

Само во неделата од 22 до 28 јуни починале околу 9.600 луѓе повеќе од очекуваното.

Податоците за вишокот смртност во Европската Унија, кои систематски се собираат од 2008 година, покажуваат дека повисока стапка на дополнителни смртни случаи во текот на една летна недела била регистрирана единствено во јули 2022 година, кога ковид-19 сè уште бил широко распространет.

Ова е убедливо најсмртоносното лето поврзано со горештините во Германија откако се води евиденција. Претходниот рекорд изнесувал 8.900 смртни случаи во 2018 година, додека во летата со вообичаени температури бројот често е помал од 2.000.

Шпанија ја надмина црната статистика од 2022 година

Системот за следење на смртноста при Институтот за здравје „Карлос Трети“ проценува дека во Шпанија, од мај до третата недела на август, 4.947 смртни случаи можат да се поврзат со високите температури.

Со тоа, 2026 година станува најлошата година во историјата на земјата според смртноста предизвикана од горештини. Надминат е досегашниот рекорд од 4.520 смртни случаи, регистриран во 2022 година.

Земјите користат различни методи за пресметување на жртвите. Германија и Шпанија во реално време ги споредуваат дневните температури со стапките на смртност, за да проценат колку смртни случаи може да им се припишат на горештините.

Ваквите процени се неопходни бидејќи високата температура ретко се наведува како директна причина за смртта. Таа најчесто ја влошува состојбата кај луѓето со кардиоваскуларни или респираторни заболувања, по што смртта настапува од срцев удар, мозочен удар или откажување на бубрезите.

Конечното утврдување на причините може да трае со недели или месеци. Поранешниот германски министер за здравство Карл Лаутербах предупреди дека досега објавените бројки најверојатно се пониски од реалните.

Во Франција 98 отсто од земјата беше под предупредување

Во Франција повеќе од 500 метеоролошки станици измерија температури над 40 степени, а во еден момент дури 98 отсто од територијата на земјата беше опфатена со предупредувања поради горештини.

Француската национална здравствена агенција соопшти дека од крајот на мај до 22 јули биле регистрирани околу 7.300 смртни случаи повеќе од очекуваното, без оглед на непосредната причина.

Податоците за август сè уште не се вклучени. Првичната анализа се темели на електронските потврди за смрт, кои опфаќаат околу 80 отсто од сите смртни случаи во земјата.

Во Италија сè уште нема консолидирана национална бројка, бидејќи системот за надзор се потпира на податоци од локалните општини, кои често доцнат.

Моделите покажуваат дека само од 22 до 28 јуни во Италија починале околу 2.700 луѓе повеќе од вообичаеното. Епидемиолозите проценуваат дека конечниот број на смртни случаи поврзани со горештините би можел да достигне меѓу 5.000 и 8.000.

Илјадници жртви и во други европски земји

Британската агенција за здравствена безбедност процени дека топлотните бранови во мај и јуни биле поврзани со 2.877 смртни случаи во Англија.

Во Белгија, прелиминарните податоци покажуваат пораст на смртноста од 39 отсто во периодот од 18 до 29 јуни, односно 1.222 дополнителни смртни случаи. Во Холандија, од 22 јуни до 5 јули, починале најмалку 900 луѓе повеќе од вообичаеното.

Брза анализа цитирана од Европската комисија проценува дека во Полска за време на топлотниот бран кон крајот на јуни починале 1.070 луѓе повеќе од очекуваното. Во Швајцарија во истиот период се регистрирани околу 220 дополнителни смртни случаи поврзани со горештините.

Првичните бројки од Луксембург, Грција, Романија, Бугарија и Данска укажуваат на околу 40 дополнителни смртни случаи во секоја од овие земји.

Според пресметките на агенцијата Франс прес, повеќе од 80 милиони Европејци ова лето живееле во области во кои температурите надминале 40 Целзиусови степени.

Светската здравствена организација предупреди дека смртноста поврзана со високите температури во европскиот регион се зголемила за повеќе од 30 отсто во изминатите две децении. Се очекува бројот на жртви дополнително да расте поради климатската криза и стареењето на населението.

Извор: The Guardian