Српскиот бизнисмен Давор Мацура, индиректен краен сопственик на Алта банка Белград, за краток период изгради значајно деловно присуство во Македонија. Прво преку преземањето на Стопанска банка Битола, потоа преку купувањето на осигурителната компанија ЗОИЛ Македонија -Битола, а во август 2026 година и преку основање компанија за недвижности.

Сега, по одлуката на Народната банка на Србија да ѝ ја одземе дозволата за работа на Алта банка Белград, во јавноста се отвора прашањето како се одобрувале овие преземања и што ќе се случи со македонските компании поврзани со групацијата.

Македонската Народна банка на 1 ноември воведе привремена администрација во Алта банка Битола, ограничувајќи го користењето средства преку платежните картички на 10.000 денари неделно. Но, банкарското работење не е единствената дејност во која групацијата инвестирала во Македонија

Стопанска банка Битола, првата голема инвестиција

Во август 2025 година, Алта банка Белград објави намера за преземање на Стопанска банка Битола, нудејќи 3.777 денари по акција.

На 1 септември 2025 година Народната банка издала претходна согласност српската банка да стекне квалификувано учество, а на 10 септември Комисијата за хартии од вредност ја одобрила понудата за преземање.

Во октомври преземањето било успешно завршено, а на 12 декември 2025 година банката официјално го променила името во Алта банка Битола.

Според подоцнежните податоци, српската Алта банка контролирала повеќе од 95 проценти од акциите на македонската банка. Мацура бил и член на нејзиниот Надзорен одбор.

За 1,7 милиони евра ја купи ЗОИЛ Македонија

Неколку месеци по банкарското преземање, групацијата се прошири и во осигурувањето.

Во април 2026 година, преку блок-трансакција на Македонската берза, Алта група купила 60.000 акции на ЗОИЛ Македонија АД Битола, односно 100 проценти од тогашниот акционерски капитал.

За акциите биле платени вкупно 104.881.800 денари, односно приближно 1,7 милиони евра, по цена од 1.748,03 денари за акција.

Потоа следувала докапитализација од 1,3 милиони евра, а осигурителната компанија го променила името во Алта осигурување АД Скопје. Нејзиното седиште било преместено од Битола во Скопје.

На 18 март 2026 година Комисијата за заштита на конкуренцијата објавила решение за концентрацијата преку која Мацура стекнува контрола врз ЗОИЛ Македонија.

Агенцијата за супервизија на осигурување веќе изрекувала мерки за ЗОИЛ

Дополнително прашање отвораат и документите на Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО).

Во декември 2025 година, уште пред преземањето од Мацура, Агенцијата разгледувала и донесувала мерки поврзани со работењето на ЗОИЛ Македонија, вклучително и постапки за констатирани прекршоци.

И во март 2026 година, во објавените материјали на АСО се наведуваат одлуки за неусогласеност и дополнителни супервизорски мерки кон друштвото.

Овие постапки не можат автоматски да се поврзат со новиот сопственик. Но, за целосно согледување на преземањето важно е да се утврди што конкретно било констатирано, кои обврски ги имала компанијата и дали неправилностите биле отстранети.

По банката и осигурувањето, Мацура влезе и во недвижностите

Во август 2026 година беше објавено дека Алта група регистрирала и компанија за недвижности во Македонија, „Алта Реал Естате“.

Како основна дејност било наведено изнајмување и управување со сопствен недвижен имот или имот под закуп, а за управител била именувана Татјана Бундало.

Така, за релативно краток период, деловното присуство на групацијата се проширило од банкарството кон осигурувањето и недвижностите.

Што ќе се случи со ЗОИЛ, денешна Алта осигурување?

Со одземањето на дозволата на Алта банка Белград, во Македонија веќе е воведена привремена администрација во Алта банка Битола.

Но, состојбата со осигурителната компанија е поинаква.

Алта осигурување е посебно правно лице и неговото работење го надгледува Агенцијата за супервизија на осигурување, а не Народната банка.

Компанијата и понатаму е наведена во официјалниот регистар на АСО. Засега нема потврдено соопштение дека ограничувањата воведени за банката автоматски се однесуваат и на осигурителното друштво.

Сепак, по случувањата во Србија се поставува прашањето дали АСО дополнително ќе ја проверува сопственичката структура, финансиската изложеност и капиталната стабилност на осигурителната компанија.

За граѓаните што имаат склучено осигурителни полиси, најважно е дали компанијата продолжува редовно да ги исполнува своите обврски и дали постои каков било ризик од нарушување на исплатите.

Кој го одобри влезот на Мацура во Македонија?

Преземањата биле реализирани преку формални постапки пред надлежните институции.

За банкарското преземање, Народната банка издала претходна согласност, а Комисијата за хартии од вредност ја одобрила понудата за преземање.

За осигурителната компанија, во официјалните објави на АСО е евидентирана постапката за стекнување квалификувано учество, а Комисијата за заштита на конкуренцијата објавила решение за концентрацијата.

Останува прашањето какви проценки на финансиската стабилност и ризиците од сопственичката поврзаност биле направени при одобрувањето на преземањата.

Особено кога само една година по преземањето на банката во Битола, нејзиниот мнозински сопственик во Србија останува без дозвола за работа.

Македонските регулатори имаат одговорност да објаснат не само дали постапките биле законски спроведени, туку и како ги процениле ризиците за домашните финансиски институции.

Случајот со Давор Мацура покажува дека последиците од финансиските проблеми на една групација можат да се почувствуваат и надвор од земјата во која настанале.

Од Стопанска банка Битола, преку ЗОИЛ Македонија, до компанијата за недвижности, неговата групација за кратко време воспостави присуство во неколку сектори на македонската економија.

Сега, кога банката во Србија остана без дозвола, а македонската банка е под привремена администрација, најважното прашање е дали кризата ќе остане ограничена на банкарскиот сектор или ќе бара дополнителни проверки и во другите компании под истата сопственичка контрола.