Севкупното ширење на универзумот е еден од најдобро потврдените феномени во модерната астрономија, но точната брзина со која тоа се случува и понатаму останува една од најголемите научни мистерии.
Овој проблем, познат како „Хаблова напнатост“, произлегува од несогласувањето меѓу различни методи на мерење на таканаречената Хаблова константа (H0) – параметар што ја опишува брзината на ширење на вселената.
Според податоците добиени од набљудувања на раниот универзум, преку космичкото микробраново позадинско зрачење, вредноста на оваа константа изнесува околу 67,4 km/s/Mpc. Од друга страна, мерењата во локалниот универзум, користејќи супернови и други „стандардни свеќи“, покажуваат значително повисоки вредности – над 73 km/s/Mpc.
Оваа разлика со години ја предизвикува научната заедница, а нова меѓународна анализа сега се обидува да ја доближи сликата преку комбинирање на повеќе независни методи на мерење. Студијата, објавена во Astronomy & Astrophysics, користи пристап на таканаречени „космички скали на растојанија“, каде што различни техники се калибрираат една со друга за да се добие поконзистентна слика.
Резултатот од оваа анализа покажува дека брзината на ширење на блискиот универзум изнесува приближно 73,5 km/s/Mpc – вредност која се вклопува во горниот дел од досегашните локални мерења. Според истражувачите, ова дополнително ја зајакнува идејата дека разликата не е резултат на грешка во инструментите, туку можеби вистинска особина на универзумот.
Научниците објаснуваат дека денешниот универзум се шири побрзо отколку што би се очекувало врз основа на условите веднаш по Големата експлозија, што може да укажува на непознати физички процеси или недоволно разбрани аспекти на космологијата.
Иако телескопи како Hubble и James Webb значително ја подобрија прецизноста на мерењата, „Хабловата напнатост“ останува нерешена, а секој нов резултат ја продлабочува дилемата наместо да ја затвори.
Следниот голем чекор во оваа научна потрага се очекува со лансирањето на свемирскиот телескоп Nancy Grace Roman, кој треба да обезбеди уште попрецизни податоци за космичките растојанија и потенцијално да ја разјасни оваа фундаментална мистерија на универзумот.
