Сонцето во вторник, 6 октомври, исфрли облак од плазма кој се движи кон Земјата, а прогнозите покажуваат дека неговото пристигнување може да предизвика геомагнетна бура во петок, 9 октомври. Настанот е поврзан со активниот сончев регион AR4549, од кој беше регистриран блесок од класа M1.4 и коронално масовно исфрлање (CME), односно огромен облак наелектризирана плазма и магнетно поле исфрлен во вселената. Според моделите на американските и европските центри за вселенско време, исфрлањето има компонента насочена кон Земјата и се очекува да стигне до нашата планета во текот на 9 октомври.
Американската Национална океанска и атмосферска администрација (NOAA) веќе издаде предупредување за можна G2 геомагнетна бура, што според петстепената скала значи умерена бура. Прогнозата не значи дека последиците се однапред гарантирани, бидејќи конечната јачина на геомагнетната активност зависи од магнетната структура и брзината на CME кога ќе пристигне во близина на Земјата. Сепак, актуелните модели покажуваат дека периодот околу 8 и 9 октомври заслужува внимание од набљудувачите на небото.
Особено интересен може да биде ефектот врз поларната светлина, односно аурора бореалис. Кога наелектризираните честички од Сонцето ќе се судрат со магнетното поле и горната атмосфера на Земјата, енергијата се ослободува во форма на светлина, создавајќи ги зелените, црвените и виолетовите завеси што ги гледаме како аурора. За време на посилна геомагнетна активност, овој феномен може да биде видлив и на пониски географски широчини од оние на кои најчесто се појавува.
CME што сега се следи потекнува од регионот AR4549, кој во моментот се наоѓа блиску до централниот дел на страната на Сонцето свртена кон Земјата. Според податоците на истражувачките модели, исфрлањето започнало околу 6 октомври во 06:23 часот по UTC, а проценетата брзина му е околу 560 километри во секунда. Еден од моделите на НАСА/CCMC го проценува пристигнувањето на 9 октомври околу 16:00 часот UTC, со можност за отстапување од околу 12 часа, што покажува колку е тешко прецизно да се предвиди моментот на ударот.
Важно е да се разликува сончевиот блесок од короналното масовно исфрлање. Блесокот е нагло ослободување на огромна количина електромагнетна енергија и неговото зрачење стигнува до Земјата за само неколку минути. CME, пак, е физички облак од плазма и магнетно поле кој патува низ меѓупланетарниот простор и може да му бидат потребни денови за да стигне до Земјата, зависно од неговата брзина и насока.
Доколку бурата достигне G2 ниво, најголемиот дел од луѓето на Земјата нема директно да почувствуваат никакви последици. Можни се, сепак, привремени нарушувања во високофреквентните радиокомуникации, промени во условите за сателитите и дополнителни оптоварувања во електроенергетските системи, особено на високите географски широчини. Токму ваквите ефекти се причината поради која вселенските агенции и метеоролошките служби внимателно ги следат CME-настаните.
За набљудувачите на небото, сепак, најинтересниот дел допрва следува. Ако CME навистина предизвика G2 бура и условите во магнетосферата бидат поволни, аурората може да се прошири кон пониски географски широчини, што значи дека феноменот ќе има потенцијал да биде забележан подалеку од поларните региони. Колку јужно ќе стигне светлината не може однапред да се гарантира, бидејќи тоа зависи од реалната јачина и ориентација на магнетното поле на пристигнатиот облак.
Затоа, 8 и особено 9 октомври се денови кои љубителите на ноќното небо треба да ги следат. Прогнозата може да се промени како што новите мерења ќе покажуваат со каква брзина се движи CME и какви се неговите магнетни карактеристики, но засега постои реална можност овој сончев настан да приреди спектакл на ноќното небо.
