Мобилниот телефон на ноќната масичка е една од најчестите навики во современото секојдневие. Го оставаме покрај перницата за да ни биде при рака, го користиме како аларм и често последното нешто што го гледаме пред да заспиеме е неговиот екран, а првото нешто што го проверуваме наутро се пораките и известувањата. Но, иако на интернет често се тврди дека самиот телефон покрај главата претставува сериозна опасност поради електромагнетното зрачење, за ваквите тврдења нема доволно научни докази.
Американската Администрација за храна и лекови (FDA) наведува дека тежината на научните докази досега не покажала поврзаност меѓу радиофреквентното зрачење од мобилните телефони и здравствени проблеми кај луѓето. И Светската здравствена организација наведува дека досегашните научни сознанија не потврдуваат здравствени последици од изложеноста на ниски нивоа на електромагнетни полиња. Тоа значи дека нема научна основа да се тврди дека телефонот на ноќната масичка предизвикува вртоглавица, мачнина, хронична несоница или други невролошки нарушувања само затоа што е во близина додека спиеме.
Она што навистина може да биде проблем е начинот на кој го користиме телефонот пред и за време на спиењето. Светлината од екранот, содржината што ја гледаме и самото продолжување на активноста во време кога телото треба да се смирува можат да го одложат одењето во кревет и да го нарушат процесот на заспивање. Националната фондација за спиење, по анализа на голем број истражувања, постигнала консензус дека употребата на екрани може да има негативно влијание врз здравјето на сонот, особено кај децата и адолесцентите, а однесувачките стратегии можат да помогнат во намалувањето на тие ефекти.
Проблемот често не е само светлината, туку и она што се случува на екранот. Порака, електронска пошта, известување од социјалните мрежи или бескрајното скролање лесно можат да нè задржат будни подолго отколку што сме планирале, а ако телефонот ни е веднаш до перницата, секое ново известување станува потенцијална причина да го прекинеме сонот. Кај помладите корисници, истражувањата покажуваат поврзаност меѓу употребата и достапноста на уреди во времето за спиење и пократкото или послабо спиење, иако поновите анализи покажуваат дека ефектот може да варира во зависност од времето и начинот на користење.
Затоа, ако телефонот ви стои на ноќната масичка, нема причина за паника само поради неговото присуство. Многу покорисно е да го поставите малку подалеку од креветот за да не ви биде постојано на дофат, да ги исклучите непотребните известувања и да избегнувате долго скролање непосредно пред спиење. Ако телефонот го користите како аларм, едноставното поставување на подалеку место може да помогне и практично – ќе мора да станете од креветот наместо неколкупати да го притискате копчето за одложување на алармот.
Особено е важно да не се мешаат две сосема различни работи: радиофреквентното зрачење и влијанието на користењето на телефонот врз спиењето. За првото, актуелните докази не покажуваат дека нормалната изложеност од мобилните телефони предизвикува здравствени проблеми, додека за второто постојат многу повеќе причини за претпазливост – особено кога телефонот го користиме до доцна навечер или се будиме за да проверуваме известувања.
Наједноставната вечерна рутина затоа е и најразумна: оставете го телефонот подалеку од креветот, намалете ја употребата на екрани пред спиење и исклучете ги известувањата што не се итни. Не затоа што телефонот покрај вас „го зрачи мозокот“ или ги уништува хормоните, туку затоа што добриот сон бара период во кој мозокот навистина ќе престане да реагира на секое ново известување, порака или содржина.
И уште нешто важно: ако имате пејсмејкер или друг имплантиран медицински уред, постојат посебни препораки за оддалеченост од мобилните телефони поради можноста за електромагнетна интерференција. Во таков случај треба да ги следите упатствата на лекарот и производителот на уредот, бидејќи тоа е различно прашање од општите тврдења за „зрачењето“ на телефонот.
