Работниците да избираат само два дополнителни празнични дена, а празникот што паѓа во ден недела да не носи слободен понеделник. Ова се двете клучни промени што Стопанската комора ги предлага за Законот за празниците, отворајќи расправа за економските трошоци, правото на одмор и разликите меѓу вработените.

Според предложениот модел, би останале 11-те празници што се неработни за сите граѓани. При склучувањето договор за вработување, работникот би избирал уште два од празниците што важат за одредени верски или етнички заедници. Комората најави дека предлог-измените ќе ги достави до Министерството за економија и труд.

Празниците би останале, но би се ограничило користењето

Проектната менаџерка во Комората, Анета Димовска, кажа дека иницијативата не предвидува бришење на празниците од календарот, туку промена на правото тие да се користат како неработни денови.

Комората го образложува предлогот и со разликите меѓу заедниците. Православните верници, покрај празниците за сите граѓани, имаат пет дополнителни празнични дена, додека припадниците на други верски заедници имаат поинаков број. Кај дел од граѓаните се надоврзуваат и празниците по основ на етничка припадност. Според Комората, изборот на два дополнителни дена би го изедначил правото меѓу вработените.

Што би значело укинувањето на слободниот понеделник?

Второто барање би имало непосредно влијание врз празничниот календар: кога празникот паѓа во недела, следниот понеделник би бил работен.

Практичен пример е претстојниот 11 Октомври. Годинава Денот на народното востание паѓа во недела, а според официјалната програма на Министерството за економија и труд, понеделник, 12 октомври, е неработен ден за сите граѓани. Тоа останува важечкото правило — иницијативата на Комората сама по себе не го менува календарот.

Оттука, бројката од 13 треба да се чита како предложен број празнични денови по лице. Доколку се укине префрлањето од недела во понеделник, бројот на дополнителни слободни работни денови во конкретна година ќе зависи и од распоредот на празниците.

Работодавачите зборуваат за трошоци, синдикатот за плати

Од Комората тврдат дека сегашниот распоред создава организациски и финансиски тешкотии за компаниите. Како дополнителен аргумент ги наведуваат продолжените викенди, за кои сметаат дека поттикнуваат патувања во странство и одлив на домашната потрошувачка.

Според нивната анализа на 36 европски економии, во 70 проценти од нив бројот на неработни празнични денови се движи меѓу 11 и 14. Ова е процена на Комората, со која таа го поткрепува барањето за промена.

Претседателот на Сојузот на синдикатите на Македонија, Слободан Трендафилов, се спротивстави на иницијативата.

„Стопанска комора зборувале да кратат празници, а да платат не им се слуша!“, објави тој на социјалните мрежи.

Расправата затоа оди подалеку од календарот. За работодавачите, прашањето е како да се организира производството и да се намалат прекините. За работниците, станува збор за времето за одмор, семејство и празнување.

Пред евентуална законска промена ќе треба да се разјасни и како би функционирал изборот преку договорот за вработување: дали работникот би можел подоцна да ги менува избраните празници и како би се гарантирало дека изборот е навистина негов. Засега, предлогот е иницијатива на Комората, а постојните правила за празниците остануваат во сила.