Светот станува побогат, но тоа не значи дека сите негови жители стануваат побогати. Според извештајот Global Wealth Report 2025 на швајцарската банка UBS, во текот на 2024 година бројот на доларски милионери се зголемил за повеќе од 684.000, достигнувајќи речиси 60 милиони лица во земјите опфатени со истражувањето.

На прв поглед, тоа значи дека приближно секој 140-ти жител на планетата е милионер. Сепак, ова е само приближна споредба, бидејќи извештаите за богатството главно го опфаќаат возрасното население и определен број национални пазари.

Уште поважно, бројот на милионери не кажува многу за економската положба на останатото население.

Богатите стануваат побогати и без повисоки плати

Една од главните причини за растот на бројот на милионери е зголемувањето на вредноста на недвижностите и финансиските вложувања.

Лице кое пред десетина години купило недвижност или инвестирало во акции, денес може да поседува имот вреден повеќе од милион долари, иако неговите редовни приходи не се зголемиле значително.

Во меѓувреме, граѓаните кои живеат претежно од плата се соочуваат со поинаква реалност. Голем дел од приходите го трошат на храна, домување, транспорт и комунални услуги, поради што имаат ограничени можности за штедење и инвестирање.

Така се создава економски јаз меѓу оние кои веќе поседуваат имот и оние кои допрва се обидуваат да го стекнат.

Десет отсто од населението контролира три четвртини од богатството

Според World Inequality Report 2026, најбогатите десет отсто од светското население поседуваат околу 75 отсто од вкупното глобално богатство.

На спротивната страна се наоѓа посиромашната половина од населението, која располага со само околу два отсто.

Овие бројки покажуваат дека растот на глобалното богатство не се распределува рамномерно.

Зголемувањето на вредноста на акциите, земјиштето и недвижностите им носи најголема корист на оние кои веќе ги поседуваат, додека вработените кои немаат значителен имот зависат пред сè од растот на платите.

Затоа економијата може да бележи раст, берзите да поставуваат рекорди, а бројот на милионери да се зголемува, без просечниот граѓанин да почувствува соодветно подобрување на животниот стандард.

Америка има речиси 24 милиони милионери

Соединетите Американски Држави убедливо водат според бројот на доларски милионери.

Според UBS, на крајот од 2024 година во САД живееле речиси 24 милиони милионери, што претставува околу 40 отсто од вкупниот број опфатен со извештајот.

На второто место е Кина со приближно 6,3 милиони, а потоа следуваат Франција, Јапонија, Германија и Обединетото Кралство.

Американската предност во голем дел е поврзана со развиениот финансиски пазар, технолошките компании, претприемништвото и широката распространетост на инвестициите во акции.

Но високата концентрација на милионери не е автоматски доказ за еднаков економски просперитет.

И во најбогатите држави постојат големи разлики меѓу оние кои живеат од приходите од капитал и оние кои зависат од месечната плата.

Милионер на хартија, но не и со милион на сметка

Статистиката за милионерите има уште една важна карактеристика.

За некој да биде класифициран како доларски милионер, не мора да има милион долари на банкарска сметка.

Се пресметува неговото нето-богатство, односно вкупната вредност на недвижностите, инвестициите и другиот имот, намалена за долговите.

Тоа значи дека сопственик на скапа куќа или стан може да ја надмине границата од милион долари, иако нема голема сума готовина на располагање.

Истовремено, инфлацијата и растот на цените на недвижностите ја менуваат реалната вредност на богатството. Милион долари денес немаат иста куповна моќ како пред неколку децении.

Што значи ова за Македонија?

И во Македонија растот на цените на недвижностите го отвора прашањето за разликата меѓу богатството што произлегува од сопственост и приходите од работа.

Граѓаните кои поседуваат повеќе станови или друг вреден имот можат да го зголемуваат своето богатство благодарение на растот на пазарните цени.

За оние кои немаат сопствен дом, истиот процес значи сè потешко обезбедување станбен простор.

Така, растот на цените на становите има два спротивни ефекта: го зголемува богатството на постојните сопственици, но истовремено ја намалува достапноста на недвижностите за младите и за семејствата кои зависат од плата.

Ова е особено важно во економии каде што пазарот на капитал е помалку развиен и каде што недвижностите претставуваат еден од главните облици на лично богатство.

Дали светот станува побогат или само богатите?

Растот на бројот на милионери покажува дека во глобалната економија се создава значителна нова вредност. Но истовремено го отвора прашањето кој има пристап до можностите за нејзино акумулирање.

Платата обезбедува тековен приход, додека капиталот може да создава дополнителен приход и да ја зголемува својата вредност со текот на времето.

Разликата меѓу овие два извора на економска сигурност станува сè поважна за разбирање на современата нееднаквост.

За луѓето кои немаат заштеди, недвижности или финансиски инвестиции, растот на глобалното богатство може да остане само бројка во економските извештаи.