Протестот „Надзор за кого?“ пред Министерството за образование и наука повторно ја отвори темата за електронските нараквици за сторителите на семејно насилство, мерка што Собранието веќе двапати ја одби. Според податоците објавени во медиумите, годинава во Македонија се регистрирани седум фемициди. Последниот случај, убиството на 17-годишната Билјана Кириќ од Богданци, повторно ги отвори прашањата за одговорноста на училиштето и на социјалните служби. Жители на Богданци тврдат дека девојката со недели не одела на училиште, но никој не реагирал. Вонредниот инспекциски надзор, пак, не утврдил пропусти во постапувањето на Центарот за социјална работа во Гевгелија.

Петицијата што ја објави Либерално-демократската партија за 48 часа собра повеќе од 10.000 потписи. Пратеничката Моника Зајкова двапати поднесе предлог за измени на Законот за спречување и заштита од насилство врз жените и семејно насилство. Според предлогот, сторителот, покрај забраната за приближување, би носел електронски уред што ќе ја предупредува жртвата кога тој ќе се приближи на помалку од 100 метри. Во март годинава, од 97 регистрирани пратеници, само 27 гласаа за измените. Од ВМРО-ДПМНЕ претходно го оценија предлогот како недоработен, со образложение дека ваквата мерка треба да биде уредена во кривичното, а не во граѓанското право.

Бројките што Зајкова ги изнесе во Собранието покажуваат зошто темата не стивнува. Во текот на 2025 година во земјава биле поднесени 4.745 пријави за семејно насилство, а биле регистрирани шест убиства на жени. Според неа, случаите што завршиле со насилна смрт на жени имале и претходни пријави за насилство.

Шпанија ги користи електронските уреди за следење на сторителите од 2009 година, како дополнителна мерка за спроведување на забраните за приближување. Кога судот ќе ја изрече мерката, сторителот носи електронска нараквица, а жртвата добива мобилен уред што ја известува ако тој се приближи до забранетата зона. Системот го следи движењето и испраќа предупредувања до надлежните служби при приближување, обид за манипулација со уредот или други неправилности. На 31 јули 2025 година во Шпанија имало 4.515 активни уреди.

Сепак, искуството на Шпанија покажува дека технологијата не е непогрешлива. При промената на операторот што управува со системот, од „Телефоника“ кон здружението на компании „Водафон“ и „Секуритас“, настанал проблем со преносот на податоците. Поради тоа, во одреден период судовите и службите за следење немале пристап до податоците за движењето на сторителите пред 20 март 2024 година. Проблемот предизвикал тешкотии во судските постапки, вклучително и привремено запирање на некои предмети, ослободителни пресуди и отфрлање на обвиненија. Обвинителството предупредило на можен ризик за заштитата на жртвите, додека Министерството за еднаквост и обвинителството тврделе дека ниту една жртва не останала без заштита.

Во јануари 2026 година, шпанската влада одобри нов договор за системот, со основен буџет од околу 71,4 милиони евра, кој со продолжувањата може да достигне 111,1 милион евра. Новите уреди треба да имаат подолготрајни батерии, заштита од манипулации и електронска СИМ-картичка што не може да се отстрани. Предвидени се и дополнителни механизми за предупредување при приближување на сторителот до жртвата.

Критики доаѓаат и од професионалците што работат со жртви. Квалитативна студија објавена во 2022 година, спроведена преку интервјуа со 59 стручни лица од областа на правото, психологијата, социјалната работа и полицијата во регионот на Мадрид, ги истражувала нивните искуства со електронските уреди. Дел од испитаниците сметале дека тие не придонесуваат доволно за благосостојбата на жртвите и дека можат да предизвикаат повторна виктимизација. Авторите предупредуваат и дека чувството на сигурност што го создава технологијата не мора секогаш да значи и намалување на реалната ранливост.

Електронската нараквица, значи, не е самостојна гаранција за безбедност. Нејзината ефикасност зависи од исправноста на системот, брзината на реакцијата на полицијата и судовите, како и од постоењето на други форми на поддршка и заштита за жртвата. Шпанија, по 17 години примена, не се откажува од оваа мерка, туку вложува во подобрување на технологијата. Во Македонија, пак, предлогот сè уште не доби поддршка во Собранието, а граѓанската петиција повторно го отвори прашањето дали институциите ќе ја разгледаат мерката како дел од поширок систем за заштита од насилство.