Речиси секој барем еднаш во животот слушнал забелешка за начинот на кој седи. „Немој да седиш со прекрстени нозе, ќе си ги уништиш колената“, „Ќе добиеш проширени вени“ или едноставно „Седи исправено“ се дел од советите што многумина ги паметат уште од детството. Но кога станува збор за здравјето, изгледа дека дел од овие предупредувања повеќе се потпираат на навика и воспитување отколку на реални медицински докази.
Според достапните сознанија, има многу малку докази дека седењето со прекрстени нозе му штети на грбот, ги оптоварува колковите и колената или предизвикува проширени вени. За повеќето луѓе, оваа положба не е опасна. Многу поголем проблем е предолгото седење во иста позиција, без разлика дали нозете се прекрстени или не.
Не постои една „совршена“ положба
Седењето со прекрстени нозе често се смета за пример за „лошо држење на телото“, како да постои една правилна и една погрешна форма на седење. Но истражувањата за држењето на телото и болките во грбот не утврдиле една идеална положба што им одговара на сите луѓе. Напротив, грбот е силен, адаптабилен и способен да поднесе различни позиции во текот на денот.
Во пракса, најголем проблем настанува кога телото предолго останува во една иста положба. Тогаш се јавуваат вкочанетост, замор и чувство на непријатност, што често се толкува како знак дека самата положба е штетна, иако во суштина телото само бара промена и движење.
Колената и колковите трпат многу повеќе во секојдневието
Еден од најчестите митови е дека седењето со прекрстени нозе ги оштетува колената или колковите. Но зглобовите во секојдневниот живот поднесуваат многу поголеми оптоварувања при качување по скали, станување од стол, трчање, скокање или носење тежина. Во споредба со тоа, обичното седење претставува релативно мал товар за телото.
Седењето со прекрстени нозе може накратко да ја смени положбата на зглобовите, но тоа не значи дека предизвикува артритис или трајно оштетување. Наместо на оваа навика, препораките за здрави колена и колкови многу повеќе се насочени кон физичка активност, здрава телесна тежина, мускулна сила и умерено вкупно оптоварување на телото.
А што е со проширените вени?
Можеби најупорниот мит е дека прекрстените нозе водат до проширени вени. Но според тоа што е познато за оваа состојба, причините се сосема други. Проширените вени најчесто се поврзуваат со возраста, генетиката, бременоста, дебелината и долготрајното стоење, а не со начинот на кој седите неколку минути или еден час.
Точно е дека одредени положби може привремено да влијаат на протокот на крв, но тоа не е исто со создавање проширени вени. Нема убедливи докази дека седењето со прекрстени нозе е причината за оваа појава.
Телото бара движење, не совршенство
Најважната порака е едноставна: ако ви е удобно да седите со прекрстени нозе, нема причина да мислите дека со тоа си штетите. Ако почувствувате вкочанетост, притисок или непријатност, најдобро е само да ја смените положбата, да станете или кратко да прошетате.
Телото не бара совршено држење во секој момент, туку разновидност. Најздравата положба не е онаа што изгледа најправилно, туку онаа што не ја задржувате предолго. Затоа, наместо страв од прекрстени нозе, поважно е да има повеќе движење, повеќе менување позиции и помалку часови поминати неподвижно.
