Големиот интерес за гласање на парламентарните избори во Србија отвори спор околу условите за учество на дијаспората. Дел од пријавените граѓани останаа без избирачко место во земјата или градот во кој живеат, а одлуката гласањето да се усогласи со времето во Србија значи дека во некои делови од светот ќе се гласа и ноќе. Изборите се закажани за 25 октомври.
Според неофицијалната процена што ја пренесе порталот „021“, за гласање во странство се пријавиле околу 106.000 граѓани, наспроти нешто повеќе од 39.000 на изборите во 2023 година. Бројката не претставува потврден конечен број на запишани гласачи, но укажува на значително поголем интерес од претходниот изборен циклус.
Републичката изборна комисија одреди 93 избирачки места во 37 држави. На седницата на 7 октомври беше усвоена измена за распоредување на пријавените гласачи по веќе определените места. Дел од членовите ја напуштија седницата, тврдејќи дека прераспределбата не го решава барањето за отворање дополнителни избирачки места.
Еден од најконкретните примери се Обединетите Арапски Емирати. Според Н1, таму се пријавиле повеќе од 800 српски државјани, но амбасадата во Абу Даби не е определена како избирачко место. Граѓаните посочија дека претходно таму се гласало и со помал број пријавени.
Н1 објави дека избирачки места не биле отворени ниту во Женева и Лугано, како и во Бугарија и Романија. За дел од дијаспората тоа значи дополнително патување, трошоци и отсуство од работа за да го остварат избирачкото право.
Дополнителни реакции предизвика одлуката избирачките места во странство да работат истовремено со оние во Србија, од 7 до 20 часот по српско време. Критичарите во Комисијата оценија дека ноќните термини го отежнуваат гласањето. Поддржувачите на одлуката, пак, се повикаа на заштита на изборниот процес и на спречување резултатите од странство да се објавуваат додека во Србија сè уште се гласа.
Студентската листа поднесе приговори до Комисијата и побара да ѝ се овозможи гласање на целата дијаспора. Организацијата ја критикуваа и повеќе од 30 дипломати, кои оценија дека бројот и распоредот на избирачките места не одговараат на интересот на граѓаните.
Министерството за надворешни работи ги отфрли обвинувањата за опструкција при обработката на пријавите. Објасни дека 3 октомври бил рок за поднесување барања, а не и за издавање на сите решенија. Според Министерството, дипломатските претставништва ги проследуваат барањата до надлежните општински и градски управи, кои одлучуваат за местото на гласање.
Во меѓувреме, граѓаните почнаа сами да бараат практични решенија. Преку платформата „VoteBNB“ се поврзуваат луѓе што нудат заеднички превоз или сместување за оние што мора да патуваат до оддалечено избирачко место.
