Секоја година над 50.000 жени и девојки во светот се свирепо убиени од своите партнери или блиски членови на семејството, покажаа податоците презентирани на отворањето на Регионалната конференција за фемицид во Југоисточна Европа. На собирот во Собранието, организиран од Мисијата на ОБСЕ во Скопје, експертите и домашните претставници порачаа дека институционалните капацитети за заштита на жртвите се слаби и бараат неодложна реформа.
Според глобалните извештаи на UN Women и Канцеларијата на ОН за дрога и криминал (UNODC), домот останува најопасно место за жените. Податоците за 2024 година покажуваат дека приближно 50.000 жени и девојки биле жртви на интимен партнер или роднина, што значи дека на секои десет минути едно женско лице губи живот од рацете на близок. Оваа бројка претставува просек од околу 137 убиства дневно на глобално ниво.
Во извештаите се нагласува дека фемицидот не претставува изолиран инцидент, туку кулминација на претходно насилство што институциите често не успеваат да го регистрираат.
Потпретседателката на Собранието, Весна Бендевска, во своето обраќање оцени дека статистиките се поразителни и дека за сериозни проблеми е неопходен јасен институционален одговор. Анализите покажуваат дека институциите во земјата сè уште имаат ограничени капацитети за проценка на ризикот, што доведува до доцнење на мерките за заштита пред насилството да ескалира.
Практиката покажува дека на убиствата најчесто им претходат закани, љубомора, неприфаќање разделба или одмазда по пријава во полиција. Токму овие индикатори бараат строг протокол за навремено постапување на центрите за социјална работа, обвинителствата и судовите.
Шефот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, амбасадорот Килиан Вал, соопшти дека преку пилот-механизмот Femicide Watch досега се разгледани 92 случаи во земјата. Од нив, вкупно 43 се официјално класифицирани како фемицид или обид за фемицид.
Целта на ова тело за набљудување е детално да го расветли секој поединечен предмет со мултидисциплинарен пристап. Преку утврдување на точните точки каде што потфрлиле полицијата, судството или здравствените служби, системот треба да овозможи затворање на институционалните дупки и запирање на неказнивоста пред насилството да стане фатално.
