По години алармантни податоци за континуирано повлекување на водата, Преспанското Езеро конечно покажува знаци на закрепнување. Најновите мерења укажуваат дека во изминатите шест месеци нивото на водата се зголемило за речиси метар и половина, што се оценува како значаен пресврт во негативниот тренд кој трае со децении.
Овој пораст се смета за прв посериозен сигнал дека природните процеси повторно работат во корист на езерото, носејќи оптимизам кај локалното население, научниците и институциите што со години предупредуваат на неговото постепено исчезнување.
Пролетни врнежи и зголемен доток ја менуваат сликата
Експертите објаснуваат дека главната причина за подобрената состојба се обилните пролетни врнежи, кои значително придонеле за полнење на езерскиот басен. Дополнително, зголемен е дотокот од реките и подземните извори, што довело до состојба во која, за првпат по подолг период, внесот на вода е поголем од нејзиното губење.
Според проценките, доколку во следните години се повтори сличен хидролошки циклус со доволно врнежи од дожд и снег, нивото на езерото би можело делумно да се стабилизира и да се приближи до состојбата од почетокот на 2000-тите.
Долгорочен проблем и натаму останува
И покрај охрабрувачките податоци, научната заедница предупредува дека ситуацијата е далеку од стабилна. Податоците од последните 60 години покажуваат драматично намалување на волуменот на езерото околу 60 проценти изгубена водна маса.
Причините за ваквиот пад се повеќеслојни. Климатските промени довеле до почести сушни периоди и намалени снежни врнежи, додека човечкиот фактор, особено прекумерната употреба на вода за наводнување во земјоделството, дополнително го оптоварува екосистемот.
Потребна е долгорочна стратегија
Експертите и институциите нагласуваат дека иако моменталните показатели се позитивни, тие не смеат да создадат лажен впечаток за трајно закрепнување. Потребни се континуирани мерки за заштита, рационално користење на водните ресурси и засилена прекугранична соработка меѓу земјите што го делат Преспанскиот регион.
Преспанското Езеро останува еден од најстарите и еколошки најзначајните водни системи во регионот, чија иднина ќе зависи од балансот меѓу природните услови и човечкото влијание.
