Истовремено, во третиот квартал од 2026 година продажбата на станови се намалила за 14 отсто. Двата показателя отвораат прашање дали пазарот на недвижности влегува во период на забавување и дали тоа конечно ќе се одрази врз цените.

Според податоците на Државниот завод за статистика, во септември биле издадени 253 одобренија за градење, речиси една петтина помалку од истиот месец минатата година.

Но, уште позначаен е падот на вредноста на планираните градежни инвестиции. Таа изнесува 4,53 милијарди денари, односно околу 73,6 милиони евра, што претставува намалување од 36,4 отсто на годишно ниво.

Пресметано според објавените податоци, во септември 2025 година планираната вредност на одобрените градби изнесувала околу 7,12 милијарди денари. Тоа значи дека годинава биле одобрени проекти со приближно 42 милиони евра помала вредност.

Овој пад не значи автоматски дека градежниот сектор е во криза, но покажува дека во септември бил најавен значително помал инвестициски обем.

Во исто време, најновите податоци на Агенцијата за катастар на недвижности покажуваат дека се намалува и продажбата на станови.

Во третиот квартал се регистрирани вкупно 7.679 трансакции со недвижности, што е за 8,2 проценти помалку од претходниот квартал.

Бројот на купопродажби на сите видови недвижности е намален за 12,1 отсто, додека продажбата на станови бележи уште поголем пад од 14 проценти. Вкупната вредност на продадените станови се намалила за шест отсто.

Тоа значи дека не се намалува само бројот на купувања, туку и вкупниот износ што се троши за станови.

Вредноста на сите трансакции на пазарот на недвижности во третиот квартал изнесува 339 милиони евра, што е намалување од 3,6 проценти во споредба со претходните три месеци.

Сепак, постои значајна разлика меѓу движењата кај продажбата и кај изнајмувањето.

Додека бројот на продадени станови се намалил за 14 проценти, бројот на закупени станови пораснал за дури 45 отсто во споредба со претходниот квартал. Вкупната месечна закупнина за становите е зголемена за 31 процент.

Овие податоци укажуваат на зголемена активност на пазарот на изнајмување, но не докажуваат дека сите кириите поскапеле. За таков заклучок потребни се податоци за просечните цени на закупот и карактеристиките на изнајмените станови.

Истовремено, градежните инвеститори продолжуваат да планираат нови станбени објекти.

Во септември се издадени одобренија за изградба на 919 станови, со вкупна корисна површина од 67.878 квадратни метри. Просечната планирана површина изнесува околу 74 квадратни метри по стан.

Најголема концентрација на новопланирани станови има во Скопскиот Регион, каде што се предвидени 684 станови, односно околу 74 проценти од вкупниот број.

Интересно е што, и покрај падот на вкупниот број градежни дозволи, бројот на планирани станови во септември е за 26,4 отсто поголем отколку во истиот месец лани.

Ова покажува дека забавувањето на градежните инвестиции не значи нужно и намалување на идната понуда на станови.

Но, одобрението за градење не значи дека изградбата веднаш започнала, ниту дека сите предвидени станови ќе се појават на пазарот во краток рок.

Дали помалиот број купувачи ќе доведе до пониски цени останува отворено прашање.

Вообичаено, намалената побарувачка може да создаде притисок врз продавачите, особено ако расте бројот на станови што се нудат за продажба. Но, цените зависат и од трошоците за изградба, локацијата, расположливото земјиште, кредитните услови и подготвеноста на инвеститорите да ги намалат очекуваните приходи.

Дополнително, двата статистички показатели не се директно споредливи. Градежните дозволи се споредуваат со септември минатата година, додека кварталната продажба на станови се споредува со претходните три месеци.

Затоа, од нив не може да се извлече сигурен заклучок дека цените на квадратниот метар веќе почнале да паѓаат.

Но, податоците покажуваат промена во динамиката на пазарот: се одобруваат градежни проекти со значително помала вкупна вредност, се реализираат помалку купопродажби, а изнајмувањето станува поактивно.

За граѓаните што планираат да купат стан, најважното прашање останува дали намалениот број продажби ќе ја промени ценовната политика на инвеститорите.

Засега, градежништвото и пазарот на недвижности испраќаат сигнали за забавување, но не и потврда за поевтинување на становите. Дали ќе следува корекција на цените ќе зависи од тоа дали послабата продажба ќе продолжи и во следните месеци.