Шефот на НАСА, Џаред Ајзакман, повторно ја отвора астрономската дебата која се сметаше за затворена пред две децении: дали Плутон треба повторно да се смета за планета. Својот став го изнесе за време на сослушување во американскиот Сенат, истакнувајќи дека силно ја поддржува таа идеја.
„Апсолутно сум во таборот кој се залага Плутон повторно да стане планета“, изјави Ајзакман. Тој додаде дека НАСА „моментално работи на одредени документи“ за „ставот што сакаме да ѝ го претставиме на научната заедница за повторно да ја поттикнеме оваа дебата“. Целта, како што рече, е „да се обезбеди Клајд Томбо да го добие признанието што некогаш го имал и кое со право заслужува повторно да го добие“, мислејќи на американскиот астроном кој го откри Плутон во 1930 година.
Одлука што ја подели јавноста
Статусот на Плутон беше променет во 2006 година, кога Меѓународната астрономска унија официјално ја дефинираше планетата преку три клучни критериуми. Според таа дефиниција, небесното тело мора да орбитира околу Сонцето, да има доволна маса за сопствената гравитација да го обликува во сфера и да го „исчисти своето соседство“, што значи да нема други објекти со слична големина на својата орбита.
Плутон не го исполнува третиот критериум и затоа беше рекласифициран како „џуџеста планета“, една од петте официјално признати во Сончевиот систем. Неговиот дијаметар од околу 2400 километри е приближно половина од ширината на САД. Оваа одлука предизвика контроверзии, бидејќи многумина сметаа дека Плутон е неправедно „понижен“.
Се создаде впечаток дека безлична бирократија се вмешала за непотребно да го промени разбирањето на нашиот Сончев систем, сведувајќи некогаш омилената планета на астрономска фуснота.
Научниците главно скептични
Сепак, многу астрономи ја поддржуваат одлуката од 2006 година и не се задоволни што раководител на влијателна институција како НАСА повторно ја отвора оваа тема.
„Иако администраторите на НАСА можеби се носталгични по времето кога Плутон беше планета, вистинските научници ќе продолжат да се обидуваат да ги објаснат и класифицираат објектите во Сончевиот систем на начин што навистина ни помага да го разбереме светот во кој живееме“, изјави за The Independent Мајк Браун, професор по планетарна астрономија на Калифорнискиот технолошки институт.
Сличен став има и Бил Мекинон, директор на Мекдонел центарот за вселенски науки при Универзитетот во Вашингтон во Сент Луис, кој дебатата ја нарече „губење време“. „Секако дека Плутон е планета, но тој е џуџеста планета, подвид на планета“, нагласи тој. „Се чини дека дебатата се сведува на тоа дали некои сакаат да кажат дека џуџестите планети се исто така планети или не.“
Факт е дека ни сите астрономи не се согласуваат околу дефиницијата на планета, но тоа е прашање што треба да го реши научната заедница. Со новите сознанија за нашиот и за други планетарни системи, дефиницијата најверојатно ќе се развива и дополнително ќе се прецизира. Иако ентузијазмот на Ајзакман може да се разбере, ова прашање веројатно е надвор од неговата надлежност, па не изненадува што неговите изјави предизвикуваат реакции кај дел од експертите.
