Го земате телефонот за да проверите една порака, а половина час подоцна сè уште гледате видеа на TikTok или Instagram? Не сте единствени. Паметните телефони станаа дел од речиси секој момент од денот, а експертите предупредуваат дека прекумерната употреба може да влијае врз концентрацијата, спиењето и односите со другите луѓе.
Проверување известувања веднаш по будењето, бесконечно скролање пред спиење и чувство дека нешто пропуштаме ако не сме онлајн. За многумина ваквото однесување станало автоматска навика.
Според податоците што ги пренесува „Вашингтон пост“ во анализата објавена на 13 октомври, просечен Американец поминува околу шест часа дневно користејќи го телефонот. Доколку ваквата навика се задржи со децении, тоа претставува огромен дел од животот поминат пред екран.
Дополнително, околу половина од Американците изразуваат загриженост дека премногу го користат телефонот, а кај помладите од 30 години тој процент достигнува околу 80 проценти.
Овие податоци се однесуваат на САД, но прашањето за дигиталната преоптовареност е релевантно и за младите во Македонија.
Зошто е толку тешко да го оставиме телефонот?
Социјалните мрежи и апликациите се дизајнирани да го задржат вниманието на корисниците. Бесконечното скролање, автоматското пуштање видеа и честите известувања создаваат постојани поводи повторно да го отклучиме екранот.
Експертите советуваат дека решението не мора да биде целосно откажување од технологијата. Многу поважна е свесната употреба.
Пет практични совети
1. Исклучете ги непотребните известувања. Не мора секое лајкнување, коментар или ново видео веднаш да го привлече вашето внимание. Оставете активни само известувања што навистина ви се важни.
2. Не го носете телефонот во кревет. Кога телефонот е на дофат на раката, многу полесно е пет минути скролање да се претворат во еден час. Обидете се да го полните подалеку од креветот.
3. Отстранете ги најпримамливите апликации од почетниот екран. Колку повеќе чекори се потребни за да отворите апликација, толку поголема е можноста да размислите дали навистина сакате да ја користите.
4. Поставете време без телефон. На пример, првите 30 минути по будењето, за време на оброците или додека разговарате со пријатели.
5. Следете го времето поминато пред екран. Функциите Screen Time и Digital Wellbeing можат да покажат колку време трошите на одделни апликации и да помогнат да поставите реални ограничувања.
Целта не е да исчезнеме од интернет
Експертите посочуваат дека малите, одржливи промени имаат поголема практична вредност од радикалните одлуки што тешко се одржуваат.
Не секое често користење телефон претставува зависност во клиничка смисла. Сепак, ако дигиталните навики постојано го нарушуваат спиењето, учењето, работата или блиските односи, вреди да се променат.
На крајот, целта не е технологијата целосно да се исфрли од животот, туку повторно да стане алатка што ја контролираме, наместо навика што ни го диктира денот.
