Иако причините се различни, протестите ги поврзува едно заедничко чувство – дека политиките на владите сè помалку одговараат на потребите на новите генерации.

Она што во септември започна како ученички бунт во Франција, во октомври прерасна во поширок европски протестен бран. Средношколци, студенти и млади работници сè почесто ги заменуваат училниците и универзитетските амфитеатри со улиците, испраќајќи порака дека повеќе не сакаат да бидат неми набљудувачи на политичките и економските одлуки што ја одредуваат нивната иднина.

Франција, Белгија и Италија се во центарот на студентските мобилизации, додека во Португалија незадоволството е насочено кон високите трошоци за живот и домување. Во Албанија, пак, младинските протести добија отворено антивладин карактер.

Франција: Училиштата станаа почетна точка на големиот бунт

Во Франција, протестите започнаа поради недостиг од наставници, преполни училници, лоши услови во училиштата и незадоволство од образовните политики.

Меѓутоа, протестното движење брзо ги надмина образовните прашања. На улиците им се придружија студенти, наставници, синдикати и граѓани незадоволни од високите животни трошоци и социјалните нееднаквости.

На 17 октомври во земјата се одржаа масовни демонстрации, со проценки за меѓу 550.000 и 800.000 учесници. Во Париз, Лион, Марсеј и други градови беа регистрирани судири со полицијата, пожари и оштетување на јавни објекти.

Француските власти одговорија со масовни полициски интервенции и апсења, додека младинските организации продолжија да бараат поголеми инвестиции во образованието и подобри услови за живот.

Белгија: Младите го презедоа Брисел

Францускиот бран најдиректно одекна во соседна Белгија, каде што средношколците започнаа сопствени протести против реформите во образованието и плановите за буџетски заштеди.

Во Брисел и Лиеж учениците организираа блокади и демонстрации, предупредувајќи дека намалувањето на средствата може дополнително да го отежне пристапот до квалитетно образование.

На 17 октомври протестите во Брисел прераснаа во судири со полицијата, која употреби солзавец и водени топови.

Сепак, белгиските ученици нагласуваат дека не се само продолжение на француското движење, туку дека имаат свои конкретни барања и причини за незадоволство.

Италија: „Повеќе училишта, помалку оружје“

Во Италија младинскиот бунт доби и јасна политичка порака, насочена кон владата на премиерката Џорџа Мелони.

На 16 октомври илјадници ученици и студенти протестираа во Рим, Торино, Болоња, Џенова, Падова и други градови, во рамките на мобилизацијата наречена „No Meloni Day“.

Младите бараат повеќе средства за образованието, подобрување на училишната инфраструктура и намалување на воените трошоци.

Организаторите тврдат дека на протестите учествувале повеќе од 400.000 млади луѓе, бројка што не е независно потврдена.

Особено значајно е што дел од италијанските ученици отворено посочуваат дека се инспирирани од француските врсници. Во некои училишта биле организирани и директни контакти меѓу ученичките движења од двете земји.

Во одделни градови имаше судири со полицијата, а премиерката Мелони го осуди насилството.

Португалија: Генерација што не може да си дозволи дом

Во Португалија причините за протестите се поинакви, но незадоволството е слично.

Во Лисабон илјадници демонстранти излегоа на улиците против високите кирии, недостапните станови и растечките животни трошоци.

За многу млади Португалци, можноста да се осамостојат станува сè потешко остварлива. Дури и со редовна работа, високите трошоци за домување ја одложуваат финансиската независност.

Протестите ја отвораат дилемата што станува сè поважна за европските генерации: каква вредност има образованието и вработувањето ако платата не овозможува самостоен живот?

Албанија: Од студентски протест до барање за оставка на Рама

На Балканот, најдраматичните сцени доаѓаат од Тирана.

Во Албанија, студентските протести прераснаа во пошироко антивладино движење против корупцијата, лошите економски перспективи и политиките на премиерот Еди Рама.

Илјадници млади луѓе протестираат барајќи негова оставка. Во изминатите денови беа регистрирани жестоки судири со полицијата, пожари во владини објекти и оштетување на приватен имот.

Протестите се проширија и надвор од Тирана, вклучително и во Елбасан, Скадар, Лежа и Корча.

Албанските млади посочуваат дека корупцијата, недостигот од работни места и ограничените можности за напредување ги принудуваат новите генерации да размислуваат за заминување од земјата.

Рама одбива да поднесе оставка, додека демонстрантите најавуваат продолжување на мобилизацијата.

Дали Европа добива нова генерација на бунтовници?

Она што ги поврзува протестите од Париз до Тирана не е единствена политичка идеологија, ниту заедничка организација. Тоа е растечкото чувство дека младите ги плаќаат последиците од одлуките во чие донесување имаат премалку влијание.

Во Франција бараат подобри училишта. Во Белгија се спротивставуваат на образовните кратења. Во Италија бараат инвестиции во иднината наместо во вооружувањето. Во Португалија сакаат дом што можат да си го дозволат, а во Албанија бараат политичка одговорност и подобри животни перспективи.

Социјалните мрежи дополнително ја зголемуваат видливоста на овие движења. Снимките од блокирани училишта, студентски маршеви и полициски интервенции брзо ги преминуваат националните граници, а младите во една земја сè полесно се препознаваат во незадоволството на своите врсници во друга.

Сè уште е рано да се каже дали овие протести ќе прераснат во трајно, поврзано европско младинско движење. Но едно веќе е видливо: генерациите што често се опишуваат како политички незаинтересирани почнуваат масовно да ја користат улицата како простор за изразување на своите барања.