Полициските службеници во Македонија ќе добијат овластување со усна наредба да отстранат пријавен семеен насилник од домот на 48 часа, независно во чија сопственост е имотот. Оваа мерка ја најави министерот за внатрешни работи Панче Тошковски на брифинг со новинарите, претставувајќи ги предложените измени на Законот за спречување и заштита од насилство врз жените и семејното насилство, во година кога се регистрирани седум фемициди и рекордни 1.897 пријави за десет месеци.
Кога полициски службеник при интервенција ќе процени дека постои сериозен ризик по животот или физичкиот и психичкиот интегритет на жртвата, на самото место изрекува итна заштитна мерка. Покрај привременото отстранување од домот, полицаецот може да изрече и забрана за приближување, како и забрана за каков било контакт со жртвата и членовите на нејзиното семејство.
По изрекувањето на усната наредба, полицијата има рок од шест часа да ја изготви во писмена форма и да му ја достави на пријавениот сторител. Истовремено се известуваат Центарот за социјални работи и надлежниот суд. Министерството за внатрешни работи (МВР) ја доставува писмената наредба до судот заедно со полицискиот извештај, проценката на ризик и предлогот за продолжување на мерката.
Надлежниот суд е должен во рок од десет часа по приемот на документите, без одржување рочиште, да донесе решение за продолжување или запирање на мерката. Доколку судот ја продолжи, отстранувањето на сторителот може да трае до 30 дена. Истата постапка важи и кога полицијата нема да го затекне пријавениот на местото на настанот – МВР во рок од шест часа испраќа предлог до судот, кој потоа може да изрече мерка до 30 дена.
Покрај итното отстранување, предложените законски измени кои веќе неколку месеци се во собраниска процедура предвидуваат и воведување електронски алки за следење на насилниците. Овие алки ќе се применуваат врз основа на судска одлука.
Статистичките податоци на МВР покажуваат остар пораст на пријавените случаи. Во првите десет месеци од 2026 година се евидентирани 1.897 пријави за семејно насилство, наспроти 1.125 во 2025 година, што претставува зголемување од над 70 отсто. Во текот на 2026 година се регистрирани и седум фемициди.
Од вкупно 1.450 поднесени кривични пријави за 1.489 кривични дела годинава, околу 20 отсто се на подрачјето на Секторот за внатрешни работи (СВР) Скопје. Најчести жртви се жените – најмногу како сопруги, потоа како партнерки во вонбрачна заедница и како мајки. Во период од 2021 до 2025 година во земјава се регистрирани вкупно 5.537 кривични дела од семејно насилство со 5.890 жртви, или во просек по три дела дневно, каде што доминираат телесната повреда и загрозувањето на сигурноста.
Зголемениот број постапки против сторителите следува по измените на Кривичниот законик, со кои полицијата гони по службена должност без да бара согласност од жртвата. Во 2026 година МВР презело мерки за кривичен прогон против 1.521 сторител, наспроти 1.025 лани, а по итна постапка се поднесени 153 кривични пријави. Одредени се 163 мерки притвор и 167 мерки на претпазливост за отстранување од домот и забрана за приближување.
