Осумдесет и една година по потпишувањето на Уставот на Организацијата на Обединетите нации за образование, наука и култура (УНЕСКО) во Лондон на 16 ноември 1945 година, заштитата на светското наследство останува тест за институционалната одговорност. Охридскиот регион, кој се наоѓа на листата како природно и културно богатство, во јули 2026 година на 48-та сесија на Комитетот за светско наследство во Бусан не беше ставен на листата на наследство во опасност, но доби нови обврски за заштита.
На 16 ноември 1945 година во Лондон, претставниците на 37 држави го потпишаа Уставот на УНЕСКО. Документот влезе во сила на 4 ноември 1946 година по ратификацијата од 20 земји потписнички, со што официјално започна работата на оваа специјализирана агенција на Обединетите нации.
Преамбулата на Уставот ја дефинира мисијата на организацијата преку идејата дека мирот мора да се гради врз интелектуалната и моралната солидарност на човештвото. Државите потписнички се обврзаа на зачувување на светското наследство од книги, уметнички дела и историски и научни споменици, како и на унапредување на меѓусебното разбирање меѓу народите. Поради оваа историска врска, 16 ноември се одбележува и како Меѓународен ден на толеранцијата.
Охридското Езеро е впишано на Листата на светско наследство на УНЕСКО во 1979 година врз основа на природните вредности, а една година подоцна, во 1980 година, заштитата е проширена и на културно-историските вредности на градот Охрид. Во 2019 година подрачјето е проширено и на албанскиот дел од езерото, со што стана прекугранично мешовито добро.
Ваквиот статус значи дека Охридскиот регион ги исполнува критериумите и за исклучителна универзална природна вредност и за културно наследство. За државата тоа повлекува строги обврски за урбанистичко планирање, контрола на градежните активности, заштита на биодиверзитетот и управување со отпадните води.
По одлуката од 47-та сесија во Париз во 2025 година, институциите добија рок до 1 февруари 2026 година да достават извештај за напредокот во спроведувањето на препораките. Во пресрет на 48-та сесија во Бусан, Република Кореја, советодавните тела на УНЕСКО повторно предложија Охридскиот регион да биде впишан на Листата на светско наследство во опасност поради неконтролираната урбанизација и недоволниот напредок во отстранувањето на дивоградбите.
На 48-та сесија во јули 2026 година, Комитетот за светско наследство усвои ревидирана одлука со која Охридскиот регион не беше впишан на листата на наследство во опасност. Според усвоените заклучоци, на Северна Македонија и на Албанија им се дава дополнителен период за спроведување на корективните мерки.
Заштитата на Охридскиот регион директно зависи од спроведувањето на Планот за управување со светското природно и културно наследство, мораториумот за градба во заштитените зони и функционалноста на колекторскиот систем. Невладините организации и мрежата World Heritage Watch во своите извештаи од Бусан нотираа дека притисокот од инфраструктурни проекти и урбанизацијата долж крајбрежјето остануваат главни закани за интегритетот на подрачјето.
Следниот пресек на состојбата од страна на Центарот за светско наследство и советодавните мисии ќе се темели на реалната состојба на терен и на целосното исполнување на препораките од Реактивната мониторинг-мисија.
