На 11 јуни 2026 година, во Мексико, ќе биде исфрлена топката Триондата и официјално ќе почне Светскиот куп. Но пред тоа, вреди да се погледне назад, од тешката кожена топка која во 1930 година предизвика дипломатски инцидент во финалето, до паметните топки со чипови, историјата на фудбалот може да се раскаже преку нејзините официјални топки.

1930, Уругвај: Дипломатски инцидент пред финалето

На првиот Светски куп во 1930 година немало официјална топка. Во финалето меѓу домаќините Уругвај и Аргентина, двете екипи не можеле да се договорат со која топка да играат, па решението биле… обете. Аргентинската Тиенто го поминала првото полувреме, Уругвајскиот Т-Модел влегол на терен во второто. Аргентина водела 2:1 на полувреме. Со потешката уругвајска топка во второто полувреме, Уругвај постигнал три гола без одговор и победил 4:2. Дали тежината на топката направила разлика? Историчарите расправаат до ден-денес.

1934-1966: Кожа, врски и главоболки

Меѓу 1930 и 1966 година, топките биле рачно шиени од тешка кафена кожа. Бојата се сменила кога телевизиските преноси станале широко распространети, бидејќи кафените топки биле тешки за следење на црно-белите екрани. Клучна иновација дошла во 1950 година со Дупло Т, прва топка без надворешни врски.

1970, Мексико: Адидас влегува и го менува сè

Во 1970 година, Адидас станал официјален добавувач на топки за Светскиот куп и останал таков до денес. Нивната прва топка, Телстар, го воведе иконскиот дизајн со 32 панели во црна и бела боја. Името доаѓа од „Television Star”, дизајниран специјално за да може телевизиската публика лесно да ја следи топката на екранот. Телстар е можеби најпрепознатливата топка во историјата на фудбалот. Дизајнот со петоаголни и шестоаголни панели стана универзален симбол на спортот, присутен на секоја детска цртанка и емоџи со топка до ден-денес.

1978: Тангото кое траело со децении

Тангото, воведено на Светскиот куп 1978 во Аргентина, е едно од најиконичните фудбалски топки на сите времиња. Се состоело од 20 шестоаголни рачно шиени панели обложени со тенка пластична мембрана за заштита од влага. Графичкиот дизајн користел триаголни ознаки кои создавале илузија на бели кругови, помагајќи им на играчите да ја следат ротацијата на топката. Тангото бил толку популарен дека Адидас го задржал низ Светскиот куп 1982 во Шпанија и до Европските првенства и Олимписките игри 1988 година.

1986, Мексико: Прва синтетичка топка

Ацтека 1986 го турна топката длабоко во синтетичката ера. За прв пат, топката не содржела ниту парче кожа. Целосно синтетичката површина ја правела поотпорна на влага и порамномерна по тврдост, без разлика на временските услови. Тимгајстот за Светскиот куп 2006 во Германија ја воведе технологијата на термичко поврзување панели, создавајќи практично беспрекорна топка без шевови. Топката имала само 14 панели наместо традиционалните.

Јабулани за Светскиот куп 2010 во Јужна Африка станал непопуларен поради непредвидливите патеки на летот, резултат на неговата лесна тежина и нетипичниот дизајн на панелите. Голманите го мразеле, навивачите биле воодушевени, а научниците објавиле студии за аеродинамиката на топката. Никогаш потоа Адидас не направил нешто толку контроверзно.

2014-2022: Паметни топки и дигитална ера

Бразука за 2014 година бил направен од шест поврзани панели и бил инспириран од традиционалните бразилски нараквици за среќа Баија лембранча. Тоопката добила широка пофалба за стабилноста, директна реакција на критиките кон Јабулани.

Телстар 18 за Русија 2018 била прва паметна топка на Светскиот куп, опремена со чип внатре. Модерна почест на оригиналниот Телстар од 1970. Ал Рихла, која значи „Патувањето” на арапски, ги содржела 20 панели и суспендиран чип кој следел податоци за играта во живо. Дизајнот бил инспириран од катарската култура и поморски традиции, а топката е прва официјална топка произведена целосно со бои на водена основа.

2026, Триондата: Три земји, три бранови

Триондата е официјалната топка на Светскиот куп 2026. Адидасовата топка оддава почит на трите земји домаќини, САД, Канада и Мексико, а може да се преведе од шпански како „три бранови”. Топката содржи графички дизајн кој меша црвена, зелена и сина боја, трибојот дизајниран да ги претставува националните бои на сите три земји домаќини. Црвените панели го содржат канадскиот јаворов лист, сините се украсени со ѕвезди, а зелените дизајни се инспирирани од симболичниот ацтечки орел. Деталите се додадени во злато, визуелна референца на самиот Куп.

Деведесет и шест години по тешката кожена топка која предизвика дипломатски инцидент во Монтевидео, фудбалот добил топка со чип, паметни сензори и три национални знамиња во дизајнот. Некои работи се менуваат. Страста за победа останува иста.