Израелските гласачи на 27 октомври излегоа на изборите за 26-тиот Кнесет, кои речиси сите ги опишуваа како референдум за Бенјамин Нетанјаху. Право на глас имаа 7.331.981 граѓани, а интересот беше невообичаено голем: конечната излезност изнесуваше 77,7 отсто, што е за 7,1 процентен поен повеќе од излезноста на изборите во 2022 година. Тоа беше и првпат по долго време Кнесетот да го одработи целиот мандат, бидејќи претходниот парламент беше првиот по 1988 година што го заврши целиот свој мандат. Главните теми беа одговорноста за нападот од 7 октомври 2023 година, војните во регионот и долгогодишниот спор за воената обврска на ултраортодоксните Евреи.
Резултатите на прв поглед изгледаат како победа на премиерот. Ликуд на Нетанјаху освои 27 мандати. На второто место е партијата Јашар на поранешниот началник на Генералштабот Гади Ајзенкот со 21 мандат, а алијансата Б’Јахад на Нафтали Бенет освои 12 мандати. Но во израелскиот систем најголемата партија не значи автоматски и власт. По пребројувањето на сите гласови, блокот на Нетанјаху има 53 мандати, а опозицискиот блок што сака да го смени има 48. Ниту еден од двата не го достигнува потребното мнозинство од 61 мандат во Кнесетот, кој има вкупно 120 пратеници.
Тука е вистинското изненадување на овие избори. Арапските партии освоија рекордни 19 мандати, од кои 12 ѝ припаднаа на Заедничката листа, а седум на Раам. Со нивна поддршка опозицијата би имала 67 пратеници, што би ѝ обезбедило јасно мнозинство. Опозициските лидери од левицата веднаш го искористија овој резултат. Лидерот на Демократите, Јаир Голан, изјави дека блокот на Нетанјаху ги изгубил изборите, бидејќи опозицијата заедно со арапските партии може да обезбеди 65 мандати — бројка што подоцна, по целосното пребројување, порасна на 67.
Проблемот е што главниот кандидат на опозицијата досега не сакаше да формира таква коалиција. Ајзенкот ја исклучи можноста арапските партии да бидат дел од владата, иако Заедничката листа сигнализираше дека е подготвена, под одредени политички услови, да поддржи алтернативна влада однадвор. Израел веќе има искуство со таков модел: во 1990-тите арапските партии ја поддржуваа владата на Јицак Рабин без формално да бидат дел од неа, помагајќи ѝ да опстане за време на мировниот процес во Осло.
Другата опција, влада на национално единство меѓу Ликуд и Јашар, засега изгледа малку веројатна. Ајзенкот одбива да учествува во влада предводена од Нетанјаху, вклучително и во влада со ротирачки премиер. Политичкиот ќор-сокак би можел да заврши со нови избори, иако партиите сè уште имаат можност да постигнат договор во текот на преговорите.
Атмосферата дополнително ја вжештија обвинувањата за изборна измама. Уште на изборниот ден Нетанјаху ги обвини арапските политичари дека се обидуваат да ги „украдат“ изборите, повикувајќи се на апсењето на тројца осомничени за купување гласови за Раам. Лидерот на Раам, Мансур Абас, го отфрли обвинението како лага со која се мобилизираат десничарските гласачи. По објавувањето на делумните резултати, Ликуд соопшти дека изборите биле „украдени од арапските партии“. Од другата страна, Ајзенкот го обвини Нетанјаху за организирана кампања за делегитимирање на изборните резултати и вети дека нема да дозволи одложување на заколнувањето на новиот Кнесет.
Следниот чекор е формален, но клучен. Централната изборна комисија соопшти дека официјалните резултати ќе бидат објавени во среда, по дополнителна проверка на интегритетот на изборите. Потоа претседателот Исак Херцог ќе се консултира со претставниците на избраните партии пред да му го довери мандатот за составување влада на еден од пратениците. Дотогаш, а можеби и подолго, Нетанјаху ќе остане премиер на техничката влада, сè до формирањето и заколнувањето на новата.
Парадоксот на овие избори е што двата табора можат да тврдат дека победиле. Нетанјаху ја предводи најголемата партија и најголемиот поединечен блок, додека опозицијата има повеќе пратеници ако се сметаат и арапските партии. Кој ќе владее, на крајот нема да зависи само од изборните резултати, туку и од тоа дали израелските ционистички партии се подготвени да го прекршат долгогодишното табу за соработка со арапските партии. Во спротивно, Израел би можел повторно да оди на избори — шести пат за помалку од осум години.
