Понекогаш се будиме уморни и по осум часа сон. Пиеме кафе, но енергијата брзо повторно ни опаѓа, а активностите што претходно ни биле лесни почнуваат да ни изгледаат напорно. Ако ова трае со недели, вреди да се провери што стои зад заморот.

Меѓу можните причини се недостигот на железо и недостигот на витамин Б12. Железото е неопходно за создавање хемоглобин, протеинот во црвените крвни клетки што го пренесува кислородот низ телото. Витаминот Б12, пак, е важен за создавањето црвени крвни клетки и за нормалното функционирање на нервниот систем.

Кај жените, обилната менструација може да придонесе за намалување на резервите на железо. Недостигот на Б12 почесто се среќава кај постарите лица и кај луѓето што не консумираат намирници од животинско потекло, но може да се појави и поради проблеми со апсорпцијата.

Други можни знаци се кршливи нокти, бледило, студени раце и стапала, забрзано чукање на срцето и отежнато дишење при напор. Трнењето или вкочанетоста на рацете и нозете може да се поврзат со недостиг на Б12. Сепак, ниту еден од овие симптоми самостојно не е доволен за да се утврди причината.

Железо или Б12 – како да дознаете што ви недостига?

Бидејќи симптомите може да се преклопуваат, не е доволно само да се процени како се чувствувате. Почетната проверка обично вклучува комплетна крвна слика, а лекарот може да побара и феритин, кој дава информации за резервите на железо, како и испитувања на нивото на витамин Б12.

Резултатите треба да се толкуваат во контекст на симптомите и здравствената состојба. Ако заморот е постојан, лекарот може да провери и други можни причини, меѓу кои нарушувања на функцијата на тироидната жлезда, проблеми со спиењето или други здравствени состојби.

Не е препорачливо да се започне со земање железо само врз основа на симптомите. Непотребниот внес може да биде штетен, а соодветната доза и времетраењето на терапијата зависат од утврдената причина за недостигот.

Како да помогнете во обновувањето на енергијата?

Ако анализите потврдат недостиг, лекарот ќе препорача соодветна надоместувачка терапија. Времето потребно за подобрување зависи од степенот на недостигот, причината и индивидуалниот одговор. Кај некои луѓе промените се забележуваат по неколку недели, но закрепнувањето може да трае подолго и да бара контролни анализи.

Исхраната може да помогне во внесувањето на потребните хранливи материи. Железо има во месото, мешунките, леќата и зелениот лиснат зеленчук. Витаминот Ц ја подобрува апсорпцијата на железото од растителните намирници, па корисно е оброкот да вклучува и храна богата со овој витамин, како цитрусно овошје или пиперки.

Витаминот Б12 природно се наоѓа главно во намирници од животинско потекло, вклучувајќи месо, риба, јајца и млечни производи. Луѓето што следат веганска исхрана треба да обезбедат сигурен извор на Б12 преку збогатена храна или суплементи, со совет од здравствен работник кога е потребно.

Кафето и чајот може да ја намалат апсорпцијата на железото кога се консумираат заедно со оброк или суплемент. Затоа, ако имате потврден недостиг на железо, прашајте лекар или фармацевт колкав временски интервал е соодветен меѓу нивното консумирање.

Покрај исхраната и терапијата, редовниот сон, умереното движење и доволниот внес на течности можат да придонесат за општата благосостојба. Но, тие не се замена за испитување кога заморот е упорен.

Кога заморот бара лекарска проверка?

Ако заморот трае повеќе недели, се влошува или влијае врз секојдневните активности, закажете лекарски преглед. Не чекајте ако е придружен со изразено бледило, забрзано чукање на срцето или недостиг на воздух при мал напор. Нагло настанат или силен недостиг на воздух, болка во градите или несвестица бараат итна медицинска процена.

Недостигот на железо и Б12 се само две од можните објаснувања за заморот. Најсигурниот начин да се утврди причината е соодветна медицинска процена, а не земање суплементи на своја рака.

Често поставувани прашања

Кога треба да одам на лекар поради замор?

Ако заморот трае повеќе од две до три недели, се повторува или го попречува секојдневието, разговарајте со лекар. Побарајте помош и порано ако се појават други симптоми, како бледило, трнење, забрзано чукање на срцето или недостиг на воздух.

Може ли железото да се зема заедно со витамин Б12?

Во одредени случаи може да се земаат заедно, но тоа не значи дека на секого му се потребни двата суплемента. Најпрво треба да се утврди дали има недостиг, а дозата и времетраењето да се одредат според медицинската процена.

Колку време е потребно за да се почувствува подобрување по земање железо?

Некои луѓе забележуваат подобрување по неколку недели, но времетраењето зависи од степенот на недостигот и причината за него. Потребни може да бидат повеќе месеци за обновување на резервите, со контролни анализи според советот на лекарот.