Вечерта на 29 октомври 1969 година, во лабораторијата на професорот Ленард Клајнрок на Калифорнискиот универзитет во Лос Анџелес, студентот Чарли Клајн се обиде да испрати порака до компјутер во Истражувачкиот институт Стенфорд, оддалечен околу 500 километри. Требаше да го напише зборот „LOGIN“. Ги испрати буквите „L“ и „O“, а потоа системот се урна.
Така, првата порака во историјата на интернетот стана „LO“ случајно, речиси библиско „гледај“. По околу еден час, врската беше повторно воспоставена и целата наредба беше испратена. Токму затоа 29 октомври денес се одбележува како Меѓународен ден на интернетот.
Мрежата преку која се случи овој разговор се викаше АРПАНЕТ и беше финансирана од Агенцијата за напредни истражувачки проекти на американското Министерство за одбрана. Нејзината клучна идеја беше пакетното пренесување податоци: наместо пораката да патува по една отворена линија, како телефонски разговор, таа се дели на мали пакети што можат да патуваат по различни патишта и повторно да се спојат на одредиштето. Таквата мрежа нема едно централно место чиј пад би го уништил целиот систем. До крајот на 1969 година, АРПАНЕТ имаше само четири јазли, во Лос Анџелес, Стенфорд, Санта Барбара и Јута.
Следните децении ги донесоа пресвртите што ја создадоа мрежата каква што ја знаеме денес. Во 1971 година, Реј Томлинсон ја испрати првата е-пошта и го избра знакот „@“ за да го одвои корисникот од компјутерот. Во 1974 година, Винт Серф и Роберт Кан го опишаа протоколот ТЦП/ИП, заеднички јазик што им овозможува на различни мрежи да комуницираат меѓу себе.
На 1 јануари 1983 година, АРПАНЕТ официјално премина на него, што се смета за вистинскиот роденден на интернетот како „мрежа на мрежите“. За пошироката јавност, сепак, интернетот стана достапен дури со изумот на британскиот научник Тим Бернерс-Ли, кој во ЦЕРН во 1989 година ја предложи Светската мрежа (World Wide Web), а во 1991 година ја пушти во работа првата веб-страница.
Од четири компјутери во американски лаборатории, интернетот за помалку од шест децении стана инфраструктура без која современиот свет тешко може да функционира. Според Меѓународната унија за телекомуникации (ИТУ), во 2025 година интернет користеле околу шест милијарди луѓе, односно три четвртини од светското население, но 2,2 милијарди сè уште биле надвор од мрежата.
Јазот е пред сè економски: интернет користат 94 проценти од луѓето во богатите земји, наспроти само 23 проценти во најсиромашните, а 96 проценти од оние што не се поврзани живеат во земји со ниски и средни приходи. Разликите постојат и во рамките на државите: поврзани се 85 проценти од жителите на градовите, наспроти само 58 проценти од оние во руралните средини.
Затоа дебатата за тоа дали интернетот е луксуз или основна потреба одамна е надмината. Финска уште во 2010 година стана првата земја што го прогласи широкопојасниот пристап за законско право на секој граѓанин, а Советот за човекови права на ОН во 2016 година усвои резолуција според која правата што луѓето ги имаат офлајн мора да бидат заштитени и онлајн.
Во Македонија интернетот одамна не е привилегија. Во првото тримесечје од 2026 година, интернет користеле 93,7 проценти од лицата на возраст од 15 до 74 години, а пристап до интернет од дома имале 91,2 проценти од домаќинствата. Дури 81,2 проценти од граѓаните користат интернет неколкупати дневно, а ист процент купиле стоки или услуги онлајн во последната година.
Тоа е значителен скок во однос на претходната година, кога онлајн купувале 60,3 проценти. Македонците најмногу го користат интернетот за да останат во контакт со другите: видеоповиците и телефонските разговори преку апликации ги користат 93,5 проценти, а размената на пораки 88,4 проценти. Тоа не изненадува во земја чии семејства се расфрлани низ Европа и светот.
Мрежата што започна како воен и научен проект ги смени новинарството, трговијата, образованието и политиката, но отвори и нови прашања, од дезинформациите и заштитата на приватноста до моќта на неколку технолошки гиганти што влијаат врз тоа што гледаме и читаме. Пораката што се урна по втората буква на крајот го промени начинот на кој човештвото комуницира само со себе.
