Меѓународниот суд на правдата во Хаг го прогласи Мјанмар за одговорен за геноцид врз Рохинџите, по седумгодишна судска постапка за воените операции во 2016 и 2017 година. Со пресудата, објавена на 19 ноември, судот утврди дека дејствата биле извршени со намера да се уништи значителен дел од оваа малцинска заедница.
Претседателот на судот, Јуџи Ивасава, при читањето на одлуката посочи дека судиите се уверени оти Мјанмар извршил дејства опфатени со Конвенцијата за спречување и казнување на геноцидот.
Воената кампања принуди повеќе од 700.000 Рохинџи, претежно муслимани, да избегаат во соседен Бангладеш. Преживеаните сведочеа за масовни убиства, сексуално насилство и палење села.
Геноцид врз Рохинџите
Постапката ја покрена Гамбија, повикувајќи се на докази за изјави и систематско однесување што укажувале на намера за уништување на заедницата во мјанмарската држава Ракин.
Меѓу разгледуваните дејства биле пукањето врз луѓе додека бегале и спречувањето на нивното враќање. Судот во јануари одржал и затворени сослушувања со преживеани кои допатувале од бегалските кампови во Бангладеш.
Мјанмар ги негираше обвинувањата за геноцид. Неговата одбрана тврдеше дека воените операции биле насочени против вооружена група што изведувала напади.
Што утврдува пресудата?
За докажување геноцид, покрај самите злосторства, потребно е да се утврди специфична намера за целосно или делумно уништување национална, етничка, расна или верска група.
Одлуката се однесува на одговорноста на Мјанмар како држава. Меѓународниот суд на правдата решава спорови меѓу држави, додека Меѓународниот кривичен суд води постапки против поединци.
Пресудите на судот во Хаг се обврзувачки, иако тој нема сопствен механизам за нивно присилно спроведување. Нивната тежина се одразува и врз дипломатските односи и меѓународните мерки.
Бегалците сè уште чекаат
Повеќе од еден милион Рохинџи и натаму живеат во камповите во Бангладеш. Се проценува дека во Мјанмар останале помалку од 600.000 припадници на заедницата.
Пресудата претставува значаен момент за преживеаните, но сама по себе не обезбедува нивно безбедно враќање. Прашањата за заштитата, условите за живот и иднината на раселените остануваат отворени.
