Ново истражување ја посочува Германија како најбирократизирана меѓу 27 анализирани земји, ОЕЦД предупредува дека и Македонија, и покрај дигиталната регистрација, има сериозни слабости во системот за деловни дозволи.
За започнување мал бизнис во Германија се потребни просечно 3.942 административни часа, наспроти 223 часа во Франција, покажува Индексот на бирократија за 2026 година, изработен од Центарот за економска слобода „Адам Смит“ при Меѓународниот универзитет на Флорида. Разликата е речиси 18 пати, а германската економија се наоѓа на последното место меѓу 27 земји опфатени со истражувањето.
Македонија не е вклучена во овој индекс, но официјалните статистички податоци овозможуваат споредба на бројот на новоосновани претпријатија, додека извештајот на ОЕЦД од јуни 2026 година дава слика за административните пречки со кои се соочуваат домашните претприемачи.
Македонија пред Германија, но зад Франција
Според податоците на Државниот завод за статистика, во Македонија во 2024 година биле создадени 6.439 нови претпријатија, што претставува 9,3 отсто од активните пазарно ориентирани претпријатија.
Евростат, во податоците објавени на 1 октомври 2026 година, наведува дека стапката на создавање нови претпријатија во Германија изнесувала 7,8 отсто, во Франција 14,2 отсто, во Португалија 16,1 отсто, а просекот за ЕУ бил 10,4 отсто.

Македонија има за 1,5 процентни поени повисока стапка од Германија, но за 4,9 процентни поени пониска од Франција и за 1,1 процентен поен пониска од просекот на ЕУ.
Овие разлики покажуваат дека домашната економија има поголема релативна динамика на создавање нови фирми од германската, но заостанува зад земјите со највисоки стапки на претприемачка активност.
Сепак, стапката на нови претпријатија не ја мери директно леснотијата на регистрација. Врз неа влијаат и економската структура, пазарните услови и достапноста на финансии.
Во Македонија 12 дена за регистрациската постапка, во Германија илјадници административни часови
Според извештајот на ОЕЦД „SME Policy Index 2026“, времето за комплетирање на регистрациската постапка во Македонија се намалило од 15 на 12 дена, според податоците од истражувањето Business Ready на Светската банка.
Регистрацијата се спроведува преку Централниот регистар и може да се заврши електронски. Но, ОЕЦД укажува дека за целата постапка се потребни шест административни чекори, додека вкупните трошоци поврзани со процесот се проценуваат на околу 12.000 денари, односно 195 евра.
Во Германија, според Индексот на бирократија, проблемот е особено изразен кај локалните дозволи, регистрациските обврски и последователните институционални одобренија.
Сепак, македонските 12 дена и германските 3.942 часа не се директно споредливи. Првиот податок се однесува на постапката за регистрација, а вториот вклучува поширок административен товар до започнување деловна активност, вклучително и чекањето дозволи.
ОЕЦД: Македонија назадува кај деловните дозволи
Иако Македонија има релативно добро развиен електронски систем за регистрација, ОЕЦД регистрира влошување кај лиценците и дозволите.
Оценката за деловно лиценцирање се намалила од 3,75 на 3,45 поени, додека оценката за регистрацијата на компании изнесува 4,63 од можни пет.
Дополнително, според ОЕЦД, Македонија има најниска информираност за електронските јавни услуги меѓу анализираните економии во Западен Балкан и е претпоследна според користењето дигитални услуги за аплицирање за деловни дозволи.
Овој податок е значаен бидејќи деловните дозволи се одделна фаза од формалното основање компанија. Едно претпријатие може да биде регистрирано, но да не може да започне со работа додека не ги обезбеди потребните одобренија.
ОЕЦД предупредува и дека последната систематска иницијатива за регулаторно поедноставување во Македонија датира од 2006 година, додека од 2023 година целосно биле спроведени само две самостојни мерки за поедноставување.
Повеќе нови фирми, но помалку вработени во Македонија
Дополнителен проблем откриваат податоците на Државниот завод за статистика.
Иако бројот на новосоздадени претпријатија во 2024 година се зголемил за 2,9 отсто во однос на претходната година, тие ангажирале 10.697 лица, односно 28,1 отсто помалку отколку во 2023 година.
Притоа, 27,2 отсто од новите претпријатија биле без вработени.
Ова покажува дека поголемиот број новоосновани компании не мора да значи и поголем број нови работни места.
Во Германија, пак, Евростат констатира дека во 2024 година престанале да постојат повеќе претпријатија отколку што биле создадени, што претставува дополнителен показател за предизвиците во германската деловна економија.
Европската цел е фирма за 48 часа, македонскиот предизвик се дозволите
Европската комисија во март 2026 година предложи нова правна форма, EU Inc., со која би се овозможила целосно електронска регистрација на компанија во рок од 48 часа и со трошок до 100 евра.
Македонија, во рамките на Реформската агенда 2024–2027, има предвидено преполовување на административниот товар за најмалку 50 процедури поврзани со малите и средните претпријатија.
Но, според наодите на ОЕЦД, потребно е реформите да опфатат не само дигитализација на постојните услуги, туку и суштинско поедноставување на законските и административните барања.
Споредбата покажува дека Македонија има повисока стапка на создавање нови фирми од Германија, но тоа не е доказ дека нејзиниот административен систем е поефикасен.
Додека Германија има проблем со долгите административни постапки, Македонија се соочува со друг предизвик: релативно едноставната регистрација да биде проследена со подеднакво ефикасен систем на дозволи, лиценци и услуги за претпријатијата.
