Кога за само еден ден десетици илјади луѓе почнаа да влегуваат во Сеута, малиот шпански град на северот на Африка се најде во состојба на целосен хаос. Мигрантите пристигнуваа од соседно Мароко, дел пливајќи покрај брегот, дел преку копнената граница. За кратко време улиците, парковите и плажите се исполнија со луѓе, по што Шпанија испрати дополнителни полициски сили и војска.

Шпанските власти проценуваат дека во Сеута влегле околу 50.000 луѓе, додека локалните власти зборуваат за околу 60.000. До петокот околу 25.000 лица веќе се вратиле во Мароко, а најмалку 34 мигранти загинале обидувајќи се да стигнат до шпанската територија.

Шпански град – но во Африка

На прв поглед, Сеута изгледа како секој друг шпански град. Се плаќа со евро, официјален јазик е шпанскиот, а жителите имаат шпански документи.

Но, градот не се наоѓа во Европа. Сеута е сместена на северниот брег на Африка, на влезот во Гибралтарскиот Теснец. Од три страни е опкружена со море, а од четвртата граничи со Мароко. Од шпанскиот град Алхесирас ја дели околу еден час патување со траект.

Заедно со Мелилја, Сеута е единствената копнена граница меѓу Европската Унија и Африка.

Зошто мигрантите ја избираат Сеута?

За многумина, Сеута е најбрзиот пат до територијата на Европската Унија. Наместо опасното преминување преку Средоземното Море, доволно е да се премине осумкилометарската копнена граница или да се исплива кратко растојание покрај брегот.

Сепак, пристигнувањето во Сеута не значи и слободно патување кон Мадрид, Париз или Берлин. Шпанските власти вршат строги проверки на патниците кои со траект или авион патуваат кон копнениот дел на Шпанија.

Како започна кризата?

Во изминатите денови сè повеќе луѓе се обидуваа да стигнат до Сеута по море, а прифатните центри брзо се преполнија. Според шпанската Влада, мрежите за криумчарење ја искористиле неодамнешната одлука на Врховниот суд на Шпанија, според која лицата што ќе бидат пронајдени во морето не смеат автоматски да бидат вратени во Мароко, туку мора да поминат законска постапка.

Потоа на социјалните мрежи почнале да се шират пораки дека секој што ќе стигне до Сеута нема веднаш да биде вратен, што дополнително го поттикнало мигрантскиот бран. Сепак, останува нејасно како за толку кратко време толкав број луѓе се собрале на една од најобезбедуваните граници на Европската Унија.

Историја полна со политички тензии

Слична криза се случи и во 2021 година, кога околу 8.000 мигранти влегоа во Сеута за само два дена. Тогаш односите меѓу Шпанија и Мароко беа нарушени поради тоа што Мадрид му дозволи лекување на Брахим Гали, лидер на движењето за независност на Западна Сахара.

Мароко ја смета Западна Сахара за своја територија и тој потег го оцени како непријателски. И денес Мароко не го признава шпанскиот суверенитет над Сеута и Мелилја и ги смета за окупирани територии, додека Шпанија ги третира како составен дел од својата држава.

Град каде се среќаваат Европа и Африка

Во Сеута заедно живеат големи христијански и муслимански заедници, како и помали еврејски и хинду заедници. Освен шпанскиот, широко се зборува и дарија, марокански арапски дијалект. Градот е дел од Европската Унија, но не е дел од царинската зона на ЕУ, па таму не се применува класичниот шпански ДДВ, туку посебен локален данок, поради што дел од производите се поевтини отколку во остатокот од Шпанија.

Иако зафаќа само 18,5 квадратни километри и има околу 84.000 жители, Сеута има огромно геостратешко значење. Таа е истовремено шпански град, африканско пристаниште, надворешна граница на Европската Унија и територија што Мароко ја смета за своја.

Последната мигрантска криза уште еднаш покажа дека случувањата во овој мал град многу брзо можат да прераснат во безбедносно и политичко прашање за цела Европа.