Лилјаците често се претставени како мистериозни и страшни животни, но некои видови имаат незаменлива улога во обновувањето на шумите. Во бразилската Атлантска шума, овошните лилјаци разнесуваат семиња од повеќе од 140 растителни видови. Научниците истражуваат како ова природно однесување може да помогне во обновувањето на деградираните подрачја. Наместо секое семе да го засадат луѓе, идејата е животните да се насочат кон места на кои нивната активност би го забрзала враќањето на вегетацијата.

Истражувачите забележале дека овошните лилјаци во голема мера се потпираат на мирисот за да пронајдат зрели плодови. Во експерименти во бразилската држава Парана биле користени вештачки плодови со есенцијални масла од растенија што лилјаците ги јадат. Мирисните мамки биле поставени и во земјоделско поле близу шумата, што ги привлекло животните на отвореното подрачје. Подоцна научниците изолирале синтетички соединенија што можат да го предизвикаат истиот одговор, без масовно собирање природни плодови.

Користењето природни масла во големи количества би можело да им одземе храна на дивите животни и да создаде нов притисок врз растенијата. Затоа научниците тестираат хемиски соединенија што можат да се произведуваат синтетички. Целта е да се зголеми бројот на семиња што пристигнуваат во оштетени шумски подрачја, а не да се заменат сите други мерки за пошумување. Според истражувањата, лилјаците потенцијално можат да разнесат многу илјади семиња на хектар во текот на еден ден, зависно од условите.

Што сè уште треба да се докаже

Привлекувањето животни не е исто што и целосно обновена шума. Семето треба да никне, растенијата да преживеат и да се создадат услови за развој на екосистемот. Потребни се и долгорочни проверки дали методот е исплатлив и кои видови најмногу придонесуваат. Научниците сметаат дека пристапот би можел да биде применлив и надвор од Бразил каде постојат овошојадни лилјаци. Приказната потсетува дека заштитата на шумата понекогаш зависи токму од животни што јавноста ретко ги поврзува со обновување на природата.

Зошто животните не можат едноставно да бидат заменети со садници

Класичното пошумување подразбира избор и садење на дрвја, но обновата на цел екосистем бара поголема разновидност. Лилјаците што јадат плодови разнесуваат семиња од различни растенија и можат да помогнат природата постепено повторно да го населува оштетениот простор. Не се сите семиња еднакво успешни и не секој привлечен лилјак гарантира ново дрво. Но методот се потпира на постојни природни односи меѓу видовите. Научниците нагласуваат дека е потребно да се заштитат и самите лилјаци, нивните живеалишта и изворите на храна. Без здрава популација на животни, ни најдобро поставените мирисни мамки нема да помогнат многу. Во таа смисла обновувањето на шумите започнува и со заштитата на нејзините распространувачи на семиња.