Домашниот одмор, кој со години се продаваше како поевтина и попрактична алтернатива на летување надвор од земјата, ова лето сè потешко ја задржува таа слика. Македонија можеби е поблиску од Грција, Албанија или Црна Гора, но тоа веќе не значи дека е и евтина. Проверка на цените на Booking и Airbnb за почетокот на јуни, за две возрасни лица и една ноќ, покажува дека сместувањето во Охрид, Струга и Дојран се движи од околу 1.500 денари за поскромен апартман до над 13.000 денари за поскапо сместување.

Истражувањето е направено преку пребарување на понудите на двете најкористени платформи за краткорочно сместување, Booking и Airbnb. Во проверката се земени предвид цени за почетокот на јуни, за две возрасни лица, за една ноќ. Опфатени се различни типови сместување, од приватни апартмани до хотели, во три домашни летни дестинации: Охрид, Струга и Дојран. Цените се ориентациски и зависат од локацијата, близината до езеро, условите во сместувањето, паркингот, појадокот, погледот, политиката на откажување и дополнителните надоместоци што платформите ги пресметуваат при резервација.

Кога овие цени ќе се споредат со македонскиот стандард, станува јасно зошто домашниот одмор веќе не може автоматски да се смета за „евтина“ опција. Просечната нето-плата во февруари 2026 година изнесувала 46.159 денари, според Државниот завод за статистика, додека минималната плата од март е 26.046 денари нето. Тоа значи дека само една ноќ за две лица во Охрид, доколку се земе ориентациската средина од околу 3.800 денари на Booking, изнесува околу 15 проценти од минималната плата, без да се пресметаат превозот, храната, паркингот, пијалаците, лежалките или другите трошоци што го следат секој одмор.

Дополнителен притисок врз цените создава и растот на туризмот. Во периодот јануари-март 2026 година бројот на туристи во земјава е зголемен за 5,2 проценти во споредба со истиот период лани, а бројот на странски туристи пораснал за 6,9 проценти. Поголемата побарувачка најчесто значи и поголем притисок врз цените, особено во најпосетените езерски центри.

Booking: Охрид најскап, a Дојран веќе не е „евтина утеха“

На Booking, Охрид очекувано останува најскапата дестинација од трите проверени градови. Цените за една ноќ за две лица се движат од околу 1.600 денари за поскромен апартман до околу 6.000 денари за хотелско сместување. Ориентациската средина на овој распон изнесува околу 3.800 денари за една ноќ. Иако највисоката цена се однесува на хотел, а не на просечен приватен апартман, и оваа средна вредност покажува дека дури и краток престој во Охрид не е мал трошок за граѓаните со просечни или пониски примања.

Во Дојран, кој често се перципира како попристапна и помирна алтернатива за летен одмор, цените на Booking се движат од околу 1.500 денари за апартман до околу 4.500 денари за хотел. Ориентациската средина на распонот е околу 3.000 денари за една ноќ. Дојран сè уште е поевтин од Охрид во дел од понудите, но веќе не е онаа „безболна“ варијанта што лесно се вклопува во секој буџет, особено ако се бара подобра локација, поглед, паркинг или дополнителен комфор.

Во Струга, цените на Booking се движат од околу 2.000 денари за апартман до околу 4.000 денари за хотел. Средината на распонот повторно е околу 3.000 денари за една ноќ. Тоа ја става Струга во сличен ценовен ранг со Дојран, барем според проверените понуди за почетокот на јуни. Но, за разлика од Дојран, Струга е дел од поширокиот охридско-струшки туристички појас, каде побарувачката традиционално расте како што се приближува главната летна сезона.

Airbnb: кога ноќевањето „дома“ оди и над 13.000 денари

На Airbnb распоните се уште пошироки и уште подобро покажуваат колку домашниот одмор може брзо да излезе од рамката на „поволно“. Во Охрид, проверените цени се движат од околу 1.470 денари до околу 13.100 денари за една ноќ за две лица. Средината на овој распон изнесува околу 7.285 денари. Во Струга, распонот е речиси ист, од околу 1.470 денари до околу 13.100 денари, со иста ориентациска средина од околу 7.285 денари. Во Дојран, цените на Airbnb се движат од околу 1.835 денари до околу 7.860 денари, со средина од околу 4.850 денари за една ноќ.

Овие бројки треба да се читаат внимателно. Средината на распонот не значи просечна цена на сите достапни сместувања, туку ориентациска пресметка меѓу најниската и највисоката забележана цена во проверката. Сепак, таа е важна затоа што покажува колку брзо домашниот одмор може да стане скап, особено ако не се резервира навреме или ако се бара сместување со подобра локација, поглед кон езеро, приватен паркинг, појадок или поголем комфор.

Дополнително, цената што прво се гледа на платформите не секогаш е крајната цена што ќе ја плати гостинот. Кај Airbnb, на пример, често се додаваат сервисни трошоци, такси за чистење и други надоместоци. Кај Booking, пак, цената може да варира во зависност од тоа дали сместувањето нуди бесплатно откажување, дали има вклучен појадок, дали плаќањето е однапред или на лице место и дали има дополнителни услови. Затоа, реалниот трошок за една ноќ може да биде повисок од почетната сума што се појавува при пребарување.

Во превод, домашниот викенд веќе не е мала импровизација од типот „ајде до езеро“. Ако една ноќ за две лица во приватен апартман чини околу 3.000 до 4.000 денари, две ноќи лесно достигнуваат од 6.000 до 8.000 денари само за сместување. Ако се избере поскапа опција, сумата може да биде значително повисока. За семејство, трошокот расте уште повеќе, особено ако се бара поголем апартман или хотелска соба со повеќе кревети.

На сместувањето треба да се додадат и сите други трошоци што го прават одморот реално поскап: гориво или автобуски превоз, паркинг, храна, кафе, пијалаци, лежалки, плажи, влезници, прошетки со брод, активности за деца и непланирани трошоци. Дури и кога ноќевањето изгледа прифатливо, вкупната сума за два или три дена може сериозно да го оптовари домашниот буџет.

Затоа, главната дилема ова лето не е само дали Охрид, Струга и Дојран имаат понуда, туку дали домашниот одмор сè уште може да се смета за евтина опција. Македонија останува привлечна за кратки летни патувања, особено за оние што не сакаат или не можат да патуваат надвор од земјата. Но, цените покажуваат дека и одморот „дома“ веќе бара внимателно планирање, рана резервација и пресметка на секој дополнителен трошок. Домашниот туризам можеби е поблиску, но ова лето сè помалку личи на поевтина опција, а сè повеќе на уште една ставка што мора внимателно да се пресмета пред да се спакуваат куферите.