Енсетот, познат како „лажна банана“, е една од најважните прехранбени култури во Етиопија. Од растението зависат околу 20 милиони луѓе, а научниците испитуваат дали би можело да се одгледува и во други делови на Африка.
Храната се добива од стеблото и подземниот дел на растението. Тие се обработуваат и ферментираат, а потоа од нив се прави кочо, традиционално јадење слично на леб. За разлика од многу култури што мора повторно да се сеат секоја година, енсетот е повеќегодишно растение. Во деловите од Етиопија каде што се одгледува, тој е важна резерва на храна кога другите посеви ќе потфрлат.
Неговиот потенцијал го привлекол вниманието на истражувачите од Кралските ботанички градини „Кју“ во Велика Британија. Нивното моделирање покажало дека климатски погодните подрачја за одгледување би можеле да бидат многу поголеми од денешните. Една студија проценува дека ширењето на културата би можело да придонесе за прехранбената сигурност на дополнителни десетици милиони луѓе во Супсахарска Африка. Тоа е проценка за можностите за одгледување, а не број на луѓе што растението веќе ги храни.
Зошто тогаш енсетот останал главно во Етиопија? Неговото претворање во храна бара многу работа и знаење што локалните заедници го пренесуваат со генерации. Проширеното одгледување би барало и соодветни сорти, начини на обработка и соработка со земјоделците што ја зачувале оваа култура. Самата климатска погодност не е доволна растението веднаш да стане храна на нов пазар.
Во меѓувреме, и неговото место во етиопските ниви е под притисок. Во истражување на „Кју“ и партнери во југозападна Етиопија, 60 отсто од анкетираните земјоделци рекле дека во изминатите децении ги намалиле површините на кои одгледуваат енсет. Истражувачите предупредуваат и на губење на разновидноста на локалните сорти.
Енсетот нема сам да го реши проблемот со гладот. Но неговата приказна покажува зошто научниците сè повеќе се интересираат за култури што со векови биле важни локално, а останале речиси непознати во остатокот од светот. Пред да се размислува каде уште би можеле да растат, важно е да се зачуваат таму каде што веќе хранат милиони луѓе.
