Повеќе од илјада крави од Крива Паланка, кои со години се движат без надзор, ја преминаа границата и предизвикуваат штета во селата во општина Босилеград, во Србија. Градоначалникот Сашко Митовски бара од Владата да прогласи 30-дневна кризна состојба, а за паланечките крави известуваат и светските медиуми.

Од Босилеград пријавуваат уништени овоштарници и гробишта

Медиумскиот соработник од Босилеград, Мирослав Пеневиќ, изјави дека добитокот ја преминува границата и уништува овоштарници, посеви, ливади и водоводни инсталации, а влегува и во селските гробишта, каде што урива надгробни плочи. Според него, животните се запуштени, немаат постојан пристап до храна и вода и не се под ветеринарен надзор, а се изложени и на напади од волци.

Ова не е првпат кравите да ја преминат границата. Пред неколку месеци шест грла завршиле во Бугарија, кај селото Ѓуешево, каде што бугарските власти ги фатиле и ги сместиле во привремен објект. Бидејќи Бугарија е членка на ЕУ, за добитокот што влегува од земја надвор од Унијата важат строгите европски ветеринарни правила.

Стадото пораснало од 400 на повеќе од 1.000 грла

Според Митовски, пред четири години стадото броело околу 400 крави, а денес има повеќе од илјада. Животните имаат тројца сопственици, се спуштаат од околните ридови, главно ноќе, и се движат низ 34 села. Агенцијата за храна и ветеринарство во 2024 година издала наредба за одземање на стадото, но таа сè уште не е спроведена. Минатата година еден од сопствениците бил приведен под сомнение за попречување на акцијата за одземање, но бил ослободен откако инспектор на Агенцијата сведочел пред судот дека тој не ја попречувал акцијата.

Митовски вели дека општината нема законска надлежност да интервенира. Агенцијата, пак, ги демантира неговите обвинувања и тврди дека нејзините инспектори постојано се на терен.

Од изедена зелка до трагедија

Штетите се мерат во уништени посеви, овоштарници, но и во нарушена безбедност на жителите. Еден жител пријавил дека кравите му изеле 300 килограми зелка, а 71-годишниот Лазо Стаменковски тврди дека му уништиле повеќе од 150 овошни дрвја.

Животните блокирале и пристап до училиште, а излегуваат и на магистралниот пат кон Бугарија. Минатата година дел од кравите угинале покрај главните извори за водоснабдување на градот.

Најтешкото сведоштво го пренесе градоначалникот: мајката на еден жител починала откако се обидела да ги спречи кравите да влезат во нејзиниот имот. Дел од жителите, во очај, ги тепаат или ги колат животните.

Стадото вреди повеќе од 300.000 евра, а решението сè уште се чека

Според проценката на Асошиејтед прес, стадото вреди меѓу 385.000 и 610.000 долари, според актуелните пазарни цени. Владата донела одлука одземените животни да можат да се продаваат преку јавен оглас, а дел од жителите предлагаат кравите да им бидат продадени по пристапни цени за да можат да се грижат за нив. Општината најави и формирање регистар на штети, кој би послужил како основа за заедничко барање за обесштетување.

Додека се чека одлуката на Владата за прогласување кризна состојба, кравите не чекаат дозвола за да ја преминат границата.