КОВИД-19 може повторно да добие поголемо распространување во текот на зимските месеци, кога ниските температури и почестото престојување во затворени простории го олеснуваат ширењето на респираторните вируси. На ова предупредуваа здравствените експерти во 2023 година, кога во повеќе европски земји беше забележан пораст на инфекциите со коронавирусот.
На крајот на август 2023 година, Европскиот центар за превенција и контрола на болести (ЕЦДЦ) пријави зголемување на преносот на КОВИД-19 во Европската Унија. Од 21 анализирана земја, во 16 бил забележан пораст на стапката на инфекции, особено кај лицата на возраст од 80 години и повеќе.
„Постојат знаци на зголемен пренос во одредени делови на Европа. До 20 август 2023 година, бројот на случаи на КОВИД-19 се зголемил за 11 отсто во споредба со претходните 28 дена“, изјави тогаш за „Еуроњуз“ д-р Ханс Клуге, регионален директор на Светската здравствена организација за Европа.
Епидемиологот и истражувач Кике Басат од Институтот за глобално здравје во Барселона и институцијата ИКРЕА посочи дека во текот на летото 2023 година бил забележан пораст на преносот на коронавирусот во неколку европски земји. Како пример ја наведе Шпанија, каде што биле регистрирани зголемување на инфекциите и раст на хоспитализациите поврзани со КОВИД-19. Тоа, според него, било поврзано со појавата на нови варијанти, кои се пренесувале полесно од претходните.
Зошто зимата е особено ризичен период?
Со падот на температурите се зголемува циркулацијата на повеќе респираторни вируси. Покрај коронавирусот, во зимските месеци традиционално се шират и вирусот на грип и респираторниот синцицијален вирус (РСВ), кој особено ги погодува децата.
Истовременото присуство на овие инфекции може дополнително да го оптовари здравствениот систем. „Ако на овие вируси им го додадеме и товарот од КОВИД-19, здравствениот систем е изложен на сериозен притисок. А кога е преоптоварен, трпи последици. Тоа е она од што сите се плашиме“, објасни Басат.
Тој повика на претпазливост, разумно однесување и вакцинација, особено кај постарите лица и другите ризични групи.
„Мојата препорака е иста како онаа што им ја давам на моите родители, кои се на возраст од 86 години: претпазливост, разум и здраво расудување“, рече епидемиологот.
Вакцинацијата како клучна мерка за заштита
Светската здравствена организација во 2023 година повика на подготовка за можно зголемување на респираторните инфекции во текот на есента и зимата. Препораката беше лицата што ги исполнуваат условите да ги примат препорачаните вакцини против КОВИД-19 и грип, вклучително и двете вакцини во ист период, кога тоа е соодветно за нивната здравствена состојба.
„Вакцинацијата и понатаму е најдобриот начин да се заштитиме, во комбинација со добри хигиенски навики“, беше наведено во тогашната изјава на СЗО за „Еуроњуз“. Експертите советуваа и редовно следење на епидемиолошката состојба, одржување хигиена на рацете и останување дома при појава на симптоми на респираторна инфекција, без оглед дали станува збор за КОВИД-19 или за грип.
Како реагираше Европската Унија?
Во 2023 година, Европската комисија одобри ажурирана вакцина против КОВИД-19, прилагодена за заштита од новите подваријанти на омикрон. Вакцината „Комирнати“ на „Фајзер“ беше одобрена за возрасни, деца и доенчиња постари од шест месеци, согласно тогашното одобрение.
Европската комесарка за здравство и безбедност на храната, Стела Киријакидес, тогаш ја истакна важноста на координацијата меѓу земјите членки, особено во следењето на вирусот, секвенционирањето, епидемиолошкиот надзор и стратегиите за вакцинација. Велика Британија во август 2023 година најави дека ќе ја започне есенската кампања за вакцинација против КОВИД-19 на 11 септември, порано од првично планираното. Франција, пак, ја помести комбинираната кампања за вакцинација против КОВИД-19 и грип за 2 октомври истата година.
Киријакидес тогаш ги повика граѓаните да ги следат препораките на лекарите, да одржуваат хигиена на рацете и да останат дома доколку се чувствуваат болни, за да ги заштитат другите во текот на зимската сезона.
