Трговските спорови на Европската Унија со Кина и САД го погодија пијалакот што речиси целосно зависи од извоз, а производителите бараат поддршка од Брисел.
Според податоците што ги објавува „Еуроњуз“, продажбата на коњак од 2023 година се намалила од 230 на 140 милиони шишиња. Големите трговски куќи „Реми Мартен“, „Хенеси“, „Мартел“ и „Курвоазие“ ги намалиле нарачките од лозарите откако нивните купувачи почнале да ги откажуваат договорите.
Првиот силен удар дошол од Кина, вториот најважен пазар за коњакот по САД. Франција ја поддржуваше одлуката на ЕУ да воведе царини за кинеските електрични автомобили, а Пекинг возврати со мерки против европскиот бренди. Во 2024 година Кина воведе привремени царини до 34,8 отсто. Подоцна од нив беа изземени големите производители што прифатија да продаваат над утврдена минимална цена, но претставниците на индустријата велат дека дотогаш веќе ги изгубиле нарачките и просторот на полиците.
„Бевме колатерална штета во трговската војна меѓу Брисел и Пекинг“, изјавил за „Еуроњуз“ Рафаел Делпеш, директор на Националното меѓупрофесионално биро за коњак. Според него, проблемот не завршил со промената на царинските правила: дистрибутерите престанале да купуваат, а дел од потрошувачите почнале да го поврзуваат коњакот со европската политика кон Кина.
Потоа се зголемиле трошоците и на американскиот пазар, на кој отпаѓа околу половина од извозот на коњак. Според договорот меѓу ЕУ и САД постигнат во 2025 година, за коњакот важи царина од 15 отсто. Француските производители бараат изземање, но разговорите засега не донеле резултат. Во исто време, неизвесноста околу идните трговски мерки ги прави американските увозници повнимателни при новите нарачки.
Слабата побарувачка веќе се чувствува во лозјата. Сушата годинава го намалила родот, што донекаде ги намалува вишоците, но и приходите на производителите. Лозарот Матје Ожие проценува дека бербата, гледано економски, ќе биде за 30 до 40 отсто послаба од вообичаената.
Секторот нуди финансиска поддршка за отстранување дел од лозјата. За трајно отстранување досега се пријавени само 560 хектари од вкупно 96.000 хектари во регионот Коњак. За многу лозари тоа е тешка одлука: лозјето е вложување за неколку децении и наследство што сакаат да го зачуваат. Друга можност е привремено отстранување на лозите, со забрана за повторно садење во следните пет години.
Кризата се прелева и врз остатокот од локалната економија. Производството на коњак во Франција поддржува околу 70.000 директни и индиректни работни места, од лозарите и производителите на буриња до транспортните и земјоделските компании.
Производителите бараат ЕУ да воспостави механизам за помош на секторите што трпат последици од трговските одлуки на Унијата. За нив, коњакот е пример за поширок проблем: кога Европа штити една индустрија со царини, друга може да ја плати цената преку изгубени пазари.
Извор: „Еуроњуз“
