Фотографиите што ги чувате во телефонот, а никогаш не сте ги објавиле на Фејсбук, се во центарот на нов голем случај за нарушување на дигиталната приватност. Италијанската Агенција за заштита на личните податоци ја казни компанијата Мета со 805 милиони евра поради пристап до фотографии, видеоснимки и придружни информации од телефоните на корисниците без нивна посебна и информирана согласност.
Одлуката, објавена на 14 ноември, се однесува на апликацијата Фејсбук за Android и функција воведена во 2023 година, која на корисниците им предлага фотографии од телефонската галерија што би можеле да ги објават на социјалната мрежа.
Според италијанскиот регулатор, проблемот не бил само во пристапот до содржините, туку и во начинот на кој корисниците давале дозвола, без јасно да бидат информирани што точно одобруваат.
Функцијата била автоматски вклучена
Спорната опција, наречена „Добивајте предлози од галеријата додека го прелистувате Фејсбук“, им овозможува на корисниците да добиваат предлози за објавување фотографии и видеа од сопствените телефони.
Истрагата утврдила дека функцијата била стандардно активирана, додека дозволата за пристап до галеријата се користела за повеќе различни функции на апликацијата.
Корисниците добивале општо известување за овозможување дополнителни функции, но без доволно прецизно објаснување дека со тоа се дозволува и пристап за предлози од галеријата.
Регулаторот предупредува дека ваквата дозвола може да овозможи читање на целата фотогалерија на уредот, а не само на фотографиите што корисникот избрал да ги објави.
Околу 20 милиони корисници опфатени со случајот
Италијанската агенција наведува дека спорната практика опфаќала околу 20 милиони корисници на Android во Италија.
Постапката започнала во јули 2025 година, по пријава од организација за заштита на потрошувачите од Болцано.
При утврдувањето на висината на казната, регулаторот го земал предвид големиот број засегнати лица, времетраењето на прекршувањето и претходна одлука против компанијата од 2019 година.
Како дополнителен фактор била наведена и недоволната соработка на Мета во текот на истрагата.
Изречената казна претставува приближно 0,47 проценти од глобалниот годишен промет на групацијата.
Мета има 60 дена да ја промени функцијата
Италијанскиот регулатор ѝ наложи на Мета во рок од 60 дена да обезбеди посебна и јасна согласност за пристап до фотографиите преку спорната функција.
Опцијата ќе мора да биде исклучена како стандардна поставка, вклучително и кај корисниците што претходно дале дозвола за пристап до галеријата.
Компанијата ќе треба јасно да објасни кои податоци ги користи функцијата, за што служи и како корисникот може да ја исклучи.
Дополнително, Мета има рок од 30 дена да го извести регулаторот за започнатите активности и 90 дена за преземените мерки.
Дали фотографиите биле користени за вештачка интелигенција?
Едно од најчувствителните прашања е дали фотографиите од телефоните биле користени за тренирање на системите за вештачка интелигенција на Мета.
Италијанскиот регулатор нагласува дека ова прашање не било предмет на конкретната истрага. Мета негира дека содржините биле користени за таа намена.
Регулаторот најавува можност за посебна проверка на новата функција воведена во 2026 година, која овозможува обработка на содржини од галеријата преку облак-сервиси.
Затоа, изречената казна не треба да се толкува како потврда дека приватните фотографии биле користени за тренирање вештачка интелигенција.
Што значи ова за корисниците во Македонија?
Иако одлуката се однесува на италијанските корисници, случајот отвора важно прашање и за сите што користат Фејсбук на Android телефони, вклучително и во Македонија.
Кога на апликацијата ѝ се одобрува пристап до фотографии и видеа, корисникот треба да провери дали дозволата се однесува на сите содржини во галеријата или само на избрани фотографии.
На Android телефоните, во зависност од верзијата на оперативниот систем, дозволите можат да се проверат во поставките за апликации, во делот за пристап до фотографии и видеа.
Корисниците можат да го ограничат или исклучат пристапот, имајќи предвид дека тоа може да влијае врз одредени функции, како прикачување фотографии.
Засега нема податоци дека италијанската казна се однесува и на корисници од Македонија, ниту дека локалниот регулатор води идентична постапка.
Приватноста не завршува со фотографиите што ги објавуваме
Случајот повторно го отвора прашањето колку приватен останува дигиталниот простор што го чуваме во сопствениот телефон.
Разликата меѓу фотографија што доброволно сме ја објавиле и фотографија што останала во приватната галерија е суштинска.
Според италијанскиот регулатор, пристапот до информации зачувани на уредот бара јасна и информирана согласност, независно од тоа дали податоците биле пренесени на друг сервер или дали корисникот претрпел конкретна штета.
Казната од 805 милиони евра е потсетник дека удобните функции на социјалните мрежи мора да имаат јасни граници кога станува збор за пристапот до приватните содржини на корисниците.
