Историјана на Октоберфест фест започнува на 12 октомври 1810 година, кога баварскиот престолонаследник Лудвиг се венчал со принцезата Тереза од Саксонија-Хилдбургхаузен. Прославата траела пет дена, а на 17 октомври била заокружена со голема трка на коњи на ливада пред градските порти на Минхен. Токму таа прослава се смета за почеток на Октоберфест, кој денес е најголемиот народен фестивал во светот и годишно привлекува околу шест милиони посетители.
Ливадата го добила името по невестата
Ливадата на која се одржала трката била наречена Терезиенвизе, во чест на младата принцеза. Жителите на Минхен и денес најчесто не велат Октоберфест, туку едноставно „Визн“ – кратко име изведено од Терезиенвизе.
Трката на коњи што ја затворила свадбената прослава имала толку голем успех што било одлучено да се повтори и следната година. Во 1811 година на програмата бил додаден и земјоделски саем. Така, една дворска свадба постепено прераснала во годишна традиција.
Зошто Октоберфест почнува во септември?
Името кажува октомври, но поголемиот дел од фестивалот денес се одржува во септември. Со текот на годините почетокот бил поместен порано поради потоплото време и подолгите денови. Во 2026 година Октоберфест се одржува од 19 септември до 4 октомври, во времетраење од 16 дена.
На Октоберфест не може да се служи кое било пиво. На фестивалот се служат пива од шест традиционални минхенски пиварници: Аугустинер, Хакер-Пшор, Левенброј, Хофброј, Пауланер и Шпатен. Пивото се служи во кригла од еден литар, позната како „мас“.
Ритуалот со градоначалникот и чеканот
Фестивалот официјално почнува напладне, кога градоначалникот на Минхен го отвора првото буре со пиво и извикува „Оцапфт ис!“ („Ozapft is!“), што во баварскиот дијалект значи „Отворено е!“. Ритуалот го вовел градоначалникот Томас Вимер во 1950 година. Тогаш му биле потребни дури 17 удари со чеканот за да го отвори бурето – рекорд кој и денес се памети. Оттогаш, бројот на удари што му се потребни на градоначалникот редовно се следи како дел од фестивалската традиција.
Синот на младоженецот станал првиот крал на модерна Грција
Свадбата од 1810 година има и балканска нишка. Лудвиг станал крал на Баварија во 1825 година и бил голем љубител на античка Грција. Неговиот втор син, Ото, во 1832 година бил поставен за прв крал на новосоздаденото Кралство Грција. Владеел до 1862 година, кога бил соборен.
Самиот Лудвиг абдицирал во 1848 година, во периодот на револуциите што ја зафатиле Европа. Кралицата Тереза, по која ливадата го добила името, починала од колера во 1854 година.
Фестивалот што го прекинувале војни и пандемии
Октоберфест не се одржувал секоја година. Во текот на својата историја бил откажуван поради војни, економски кризи и пандемии. Во првата половина на 20 век повеќепати бил откажан или одржан во скратена форма поради двете светски војни и економските кризи.
Последен пат фестивалот не се одржал во 2020 и 2021 година поради пандемијата на ковид-19.
Јубилејот од 200 години, во 2010 година, бил одбележан со посебен историски дел на фестивалот, кој го пресоздал изгледот на старите прослави, вклучително и трката на коњи со која сè започнало.
Најтемниот ден: бомбата од 1980 година
На 26 септември 1980 година бомба експлодирала кај главниот влез на фестивалот. Загинале 13 лица, меѓу кои и напаѓачот Гундолф Келер, а повеќе од 200 луѓе биле повредени.
Истрагата за нападот повторно била отворена во периодот од 2014 до 2020 година. Германските власти заклучиле дека станувало збор за десничарски терористички напад, со кој требало да се влијае врз федералните избори во 1980 година.
Милиони посетители и фестивали низ целиот свет
Денес Октоберфест привлекува околу шест милиони посетители годишно и е најголемиот народен фестивал во светот. Неговиот модел е преземен на различни места низ светот, но оригиналот останува на Терезиенвизе во Минхен – на истото место каде што во 1810 година била одржана трката во чест на кралската свадба.
