Високата претставничка на Европската унија за надворешна политика Kaja Калас изјави дека Русија, Кина и администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп не гледаат со симпатии на силна и обединета Европа, бидејќи Европската унија сè повеќе се позиционира како независна геополитичка сила.
Говорејќи на безбедносната конференција „Ленарт Мери“ во Талин, Калас предупреди дека големите светски сили полесно преговараат со поединечни држави отколку со единствен европски блок кој може да настапува рамноправно.
„Не ја сакаат Европската унија. Тоа е многу јасно. Но мора да разбереме зошто не ја сакаат – ниту Кина, ниту Русија. Причината е што кога Европа е обединета, таа станува силен и рамноправен играч“, порача Калас.
Предупредување за стратегија „подели па владеј“
Според Калас, дел од глобалните центри на моќ применуваат стратегија на поделба меѓу европските земји, охрабрувајќи билатерални односи наместо заеднички европски пристап.
Таа изрази загриженост што одредени членки на ЕУ се обидуваат самостојно да градат посебни врски со Вашингтон по враќањето на Трамп во Белата куќа. Како пример се споменува обидот на италијанската премиерка Giorgia Meloni да се позиционира како мост меѓу Европа и САД.
Калас смета дека ваквиот пристап може дополнително да ја ослаби европската кохезија во период кога Унијата се соочува со сериозни безбедносни, економски и геополитички предизвици.
Европа бара одговор и за кинескиот притисок
Осврнувајќи се на односите со Кина, Калас оцени дека ЕУ веќе ја разбира природата на проблемот, но сè уште нема единствен став како да реагира.
Таа предупреди дека европските економии не можат бесконечно да се потпираат само на државни субвенции за заштита на домашната индустрија. Наместо тоа, според неа, Европа ќе мора поагресивно да користи механизми како контрола на странските инвестиции, ограничувања во јавните набавки и диверзификација на снабдувањето со критични суровини.
„Тоа ќе биде болно и ќе предизвика реакции, но ако не се реши основниот проблем, дури и најбогатите држави нема бесконечно да можат да ги финансираат последиците“, предупреди Калас.
ЕУ меѓу геополитиката и економскиот притисок
Изјавите на Калас доаѓаат во момент кога Европската унија се обидува да одржи единство во услови на растечки тензии со Русија, економска конкуренција со Кина и сè покомплицирани односи со администрацијата на Трамп.
Во Брисел сè почесто се зборува за потребата Европа да стане постратешки независна – и во одбраната, и во енергетиката, и во технологијата – бидејќи глобалните кризи покажуваат дека економската зависност лесно може да се претвори во политички притисок.
