Речиси целото злато на нашата планета лежи заробено на околу 3.000 километри под површината, но дел од материјалот од јадрото на Земјата полека си го пробива патот нагоре. Истражувачки тим од Универзитетот во Гетинген, предводен од Нилс Меслинг и Матијас Вилболд, преку студија објавена во списанието „Nature“ откри хемиски докази дека стопени карпи од најдлабоките слоеви избиваат низ вулканите на Хаваите.
Пред повеќе од 4,5 милијарди години, додека Земјата сè уште беше растопена маса, се случи процес познат како диференцијација на јадрото и плаштот. Најтешките хемиски елементи, меѓу кои златото, платината и рутениумот, потонаа директно кон центарот на планетата.
Поради ова природно таложење, повеќе од 99,999 проценти од вкупните планетарни резерви на злато останаа недостапни за рударските машини. Златото што денес се ископува од Земјината кора е исклучително ретко, бидејќи речиси сите првични резерви завршија длабоко под неа.
Научниците не пронајдоа златни грутки во вулканските ерупции на архипелагот. Наместо тоа, анализираа базалтни карпи од активното лавино езеро на вулканот Килауеа и детектираа специфичен сооднос на изотопот рутениум-100.
Јадрото и плаштот имаат сосема различен состав на овој елемент. Заедно со необичните вредности на изотопите на волфрам, научниците добија директен хемиски отпечаток кој потврдува дека материјалот потекнува директно од дното на плаштот, односно од самата граница со јадрото. Хаваите се најдобрата природна лабораторија за ова бидејќи под нив постои длабок столб од вжештен материјал што се издигнува право кон површината.
Истражувачите понудија прецизно објаснување зошто вулканите исфрлаат рутениум, но не и чисти скапоцени метали. Додека јадрото бавно се лади, на неговата надворешна граница се таложат тенки оксидни слоеви богати со рутениум и волфрам.
Овие слоеви не содржат злато или платина, па затоа на површината стигнува само специфичниот изотопски потпис. Како што објаснува коавторот Матијас Вилболд, ова откритие докажува дека Земјиното јадро не е херметички изолирано како што тврдеа досегашните геолошки модели.
Тимот најавува слични испитувања во источна Африка, за да утврди дали овој подземен транспорт на материјал е глобален феномен или важи само за Хаваите.
