Во Чифте амам на 28 јули, вторник, со почеток во 20 часот, ќе биде отворена изложбата „Од канон до индивидуален израз: Зографството и профаното сликарство во Македонија (19–20 век)“.
Изложбата го следи развојот на македонското сликарство во период на длабоки општествени, културни и естетски промени. Преку внимателно избрани дела од богатата колекција на Националната галерија, посетителите ќе имаат можност да ја проследат трансформацијата од традиционалното црковно сликарство кон профаното, граѓанско сликарство.
Од иконопис до граѓанско сликарство
Поставката претставува една од клучните пресвртници во историјата на македонската ликовна уметност — преминот од канонскиот јазик на иконописот кон нови форми на индивидуален уметнички израз.
На изложбата ќе бидат презентирани досега неизложени, како и ретко изложувани икони и слики, создадени од средината на 19 до средината на 20 век.
Меѓу застапените автори се Дичо Зограф, Никола Михаилов, Димитар Андонов Папрадишки, Ѓорѓи Зографски, Коста Шкодреану и Михајло Шолев, но и непознати зографи чие творештво сведочи за постепената промена на уметничките принципи, тематиката и визуелниот јазик во македонската средина.
Европските влијанија и новите теми
Во текот на 19 век, зографите, иако верни на канонските правила на православното иконописно сликарство, сè почесто внесуваат елементи на индивидуален израз.
Во нивните дела се забележуваат поголема пластичност на формите, пореалистичен пристап кон човечката фигура и интерес за просторот и природата. Под влијание на европските академски текови, овие промени постепено го отвораат патот кон појавата на профаното сликарство.
Во тој процес во фокус влегуваат теми од секојдневниот живот, портрети, пејзажи и историски композиции, кои го означуваат проширувањето на уметничкиот интерес надвор од строго религиозниот контекст.
Важна врска меѓу традицијата и модерната уметност
Изложбата има цел да покаже дека творците од овој период претставуваат важна врска меѓу вековната иконописна традиција и современите уметнички текови што ќе се развијат во првата половина на 20 век.
И покрај сложените историски околности, во време на политички превирања, национални и културни пропаганди, воени конфликти и општествени промени, овие автори успеале да создадат дела со високи уметнички вредности.
Токму тие дела подоцна ќе постават темели врз кои ќе се развива современата македонска ликовна сцена.
Преку оваа презентација, пошироката јавност ќе има можност да се запознае со значајно културно наследство и со делата што сведочат за создавањето на македонскиот ликовен идентитет, неговиот континуитет и способноста да ги следи европските културни текови, зачувувајќи ја сопствената автентичност.
